Welcome to Vietdethuong. Click here to register
Feed

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Tin tức dưới dạng phóng sự và khám phá

Re: Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Postby Duong Nam Anh » February 28th, 2018, 12:10 pm

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

(11)

Thông dịch viên Ái Trinh



Chị Ái Trinh từng là học viên của khóa luyện thi Thông Dịch Viên Tòa Án do Thông Dịch Viên Thomas Vũ mở ra. Chị là một trong số những học viên giỏi của khóa học và là một trong số ít thông dịch viên gốc Việt hiện nay có cả hai bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án (Chị thi lần thứ hai tại California và đậu vào đầu năm 2015) và Thông Dịch Hữu Thệ Y Tế (chị thi lần đầu và đậu lấy bằng vào giữa năm 2015). Hiện chị là Thông Dịch Viên independent contractor (làm việc độc lập) cho các tòa án của Quận Cam và một số tòa án ở các tiểu bang trong nước Mỹ, vì bằng Thông Dịch Hữu Thệ ở California cho phép hành nghề tại 42 tiểu bang khác tại Hoa Kỳ.


Image
Thông dịch viên Ái Trinh (Hình cung cấp)



Chị kể, “Cách nay khoảng ba năm, tình cờ tôi đọc trên báo biết tin thầy Thomas Vũ mở lớp luyện thi lấy bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án. Tôi ghi danh học thử, khi học tôi không nghĩ là sẽ chuyển sang làm thông dịch. Nhưng tôi có nghe là muốn thi đậu lấy bằng Hữu Thệ khó lắm, tôi cũng muốn thử sức mình xem sao. Khi mới ghi danh học, nhưng chưa học ngày nào, lúc đó có đợt thi nên tôi đi thi thử, tôi bị rớt phần thi nói. Sau khi học xong khóa học của thầy Thomas Vũ, tôi thi lại lần hai thì đậu. Song song với bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án, thầy Thomas Vũ có mở khóa luyện thi lấy bằng Hữu Thệ Y tế, tôi học tiếp lớp này rồi đi thi và đậu ngay.”

Nhận xét về lớp luyện thi thông dịch của thầy Thomas Vũ, chị Ái Trinh khen, “Thầy Thomas Vũ dạy rất tận tình, ai thắc mắc gì hỏi thầy đều được thầy giải đáp, những bài dạy của thầy rất hay, hữu ích. Bây giờ đi làm thông dịch rồi tôi mới thấy những bài dạy của thầy giúp tôi rất nhiều trong quá trình làm thông dịch. Còn lúc học, tôi cứ thầm nghĩ thầy dạy gì mà ghê quá, ngày nào cũng bắt học cả mấy trăm từ, mà toàn những từ khó, không thể nào học nổi trong một tuần, một tháng phải học mấy ngàn từ, nhìn là xanh mặt luôn. Còn khi thi thì đề thi chỉ có mấy chục từ thôi. Từ ngữ bên luật thì ít từ hơn y khoa, những từ bên y khoa dài và nhiều lắm. Ví dụ chỉ riêng về não bộ, hay nội tạng hay mạch máu, hoặc mô tả các triệu chứng đau đớn.”

đã thi rớt một lần trước khi vào học lớp của thầy, đã có kinh nghiệm biết được bài thi sẽ hỏi những gì, vì vậy khi vào học, chị chỉ tập trung ôn luyện những phần mà bài thi sẽ hỏi để học. Đậu xong rồi thì chị mới học lại những tài liệu mà thầy cung cấp trong quá trình tự ôn luyện cho mình. Lúc này là vì chị muốn có kiến thức, thì quả thật rất hữu ích cho đi làm.

Chị Ái Trinh cho rằng, “Thầy Thomas Vũ dạy hết lòng là một chuyện, nhưng nếu mình không tự luyện kỹ năng dịch cho chính mình thì thi vẫn rớt. Trong bài thi, chú trọng kỹ năng dịch nhiều hơn là kiến thức. Kiến thức chẳng bao nhiêu trong bài thi cả. Có nhiều người kiến thức rất sâu sắc nhưng vẫn thi rớt nhiều lần, lý do là họ đã không huấn luyện được kỹ năng thông dịch. Chẳng hạn như dịch song song đa số người Việt mình thi rớt nhiều ở cách dịch này, nếu không quen dịch song song, rất dễ bị rớt, vì đâu dễ gì phóng từ ra dịch ngay được khi vừa mới nghe. Tôi rất lanh, nên không bị rớt phần này.

“Để dịch tốt song song theo tôi năng khiếu trời cho, sinh ra mình lanh, có năng khiếu ngoại ngữ, và thứ hai là rất cần phải tập luyện. Mỗi một ngày mình phải nghe và dịch. Không ai tự nhiên mà giỏi được hết. Khi muốn dịch song song trong mọi lĩnh vực đều không dễ chút nào, vì đòi hỏi vốn từ phải nhiều, không phải ai cũng phóng ngay từ để chuyển ngữ ra liền ngay lập tức, nói ngôn ngữ bình thường thì dễ, nhưng dịch song song về luật pháp, về y tế thì không đơn giản chút nào. Vì vậy, muốn dịch song song, mình phải luyện mỗi ngày. Đến thời điểm này tôi vẫn còn phải luyện, không dám tin tưởng vào năng khiếu, nếu không luyện mỗi ngày thì sẽ lụt nghề đi ngay.”

Chị đưa ra lời khuyên, “Muốn tập dịch song song, xin hãy thử bằng những cách đơn giản nhất, ví dụ khi nghe phim tiếng Việt, hoặc nghe tin tức trên đài… hãy dịch ngay lập tức bằng tiếng Anh hoặc ngược lại, hãy tự tập cho mình thông dịch trong mọi tình huống. Dù nó không đúng trong ngữ cảnh trong tòa án, nhưng cứ thử dịch xem mình dịch được hay không, từ việc dịch những chuyện nhỏ như vậy dần dần kỹ năng tốt lên sẽ tập dịch những đề tài khó hơn.”


Kỹ năng thông dịch



Theo chị Ái Trinh một người có kỹ năng thông dịch nghĩa là phải có trí nhớ khá, phản xạ nhanh, xử lý tình huống linh hoạt và khả năng phán đoán tốt. Nghe một đoạn nói dài và dịch lại (dịch đuổi-consecutive interpretation) là việc làm không đơn giản. Nghe và dịch theo ngay lập tức (dịch song song -simultaneous interpretation) lại càng khó hơn, đòi hỏi người dịch phải có trí nhớ để nhớ những gì đã nghe được, khả năng ghi tốc ký để ghi lại (nếu sợ không nhớ hết) và khả năng phán đoán tiếp theo sẽ câu gì?

Nếu không có khả năng ghi nhớ, người dịch sẽ không thể truyền đạt được trọn vẹn ý của diễn giả. Muốn ghi nhớ được, người dịch cần phải được rèn luyện nhiều để vừa phân tích, vừa tổng hợp, vừa sắp xếp thông tin nghe được theo một lô-gíc, cấu trúc nhất định, có khả năng đoán ý, nắm bắt được người diễn giả muốn nói và dự đoán những thông tin tiếp theo diễn giả sẽ trình bày căn cứ vào những gì đã tiếp nhận được. Dĩ nhiên, tất cả những điều này phụ thuộc vào khả năng nghe hiểu của thông dịch, cả nghe hiểu ngoại ngữ lẫn tiếng mẹ đẻ.

Chị nói, “Riêng về tốc ký, thầy Thomas Vũ có dạy cách tốc ký rất hay, nhưng khi thầy dạy thì tôi đã tự luyện tốc ký cho mình trước rồi, gọi là đánh võ mà không cần chiêu, tức là luyện kiểu tầm bậy tầm bạ, vì đã quen kiểu của tôi rồi, mà học lại của thầy Thomas thì làm sao thi kịp, nên tôi đành xin lỗi thầy phải dùng cách của riêng mình.”

Chị Ái Trinh tâm sự, “Thật ra ban đầu tôi chỉ thích học và đi thi vì muốn thử khả năng của mình, chứ khi đó công việc tôi đang làm (là quản lý bên bộ phận kế toán) tại công ty sản xuất thuốc tây đã ổn định hơn 20 năm rồi. Tôi rất quý ông chủ và các đồng nghiệp, nhân viên tại nơi tôi làm, họ rất tốt, nên tôi cũng chẳng có ý định đổi nghề đâu. Thế nhưng vừa có bằng là tôi được gọi thông dịch cho một vụ kiện rất lớn tại Sacramento, sau đó tôi được thuê thông dịch cho một vài vụ kiện lớn khác. Hên là các thân chủ thuê tôi thông dịch đều thắng kiện, nên họ thích và giới thiệu thêm nhiều công việc cho tôi, nên từ năm 2016 này tôi đã nghỉ việc công ty để tập trung nhận làm thông dịch.”

Dù tại Hoa Kỳ, chị là một thông dịch viên mới ra nghề, nhưng thật ra chị đã từng làm thông dịch và làm hướng dẫn viên du lịch tại công ty du lịch Cửu Long, hướng dẫn cho khách nước ngoài trong khoảng một năm (1989) trước khi chị cùng chồng vượt biên đến đảo Galang (Indonesia) năm 1990.

Chị Ái Trinh kể, “Tôi học Đại Học Tổng Hợp Anh ngữ và tốt nghiệp vào năm 1988, khi tôi (mới 24 tuổi) vượt biên cùng chồng và anh trai của chồng đến được đảo Galang mới biết theo hiệp ước mới của Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, ai đến đảo sau tháng Tám năm 1988 sẽ phải trải qua hai cuộc thanh lọc gắt gao, một của Cao Ủy, một của chính quyền sở tại nơi mình muốn xin vào, chỉ chọn ra khỏan 10% những người thực sự là tỵ nạn chính trị mới cho đi định cư nước thứ ba. Còn lại bị coi là di dân kinh tế, sẽ được khuyến khích hồi hương, hoặc ở lại chờ giải pháp mới. Hiện tại trại ở Galang đã có 20,000 người. Nhiều người đã đợi bốn năm, tám năm rồi mà vẫn chưa được thanh lọc. Nghe vậy tôi nghĩ vợ chồng mình thua rồi. Tôi từng theo học đại học do cộng sản mở ra. Toàn gia đình tôi đều là người theo quốc gia hết. Tôi cũng gặp trắc trở khi thi vào đại học, phải có số điểm cao hơn thí sinh bình thường mới được đậu.”

Chị Ái Trinh kể lại cơ may chị được làm thông dịch viên cho Cao Uỷ Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, “Lúc bấy giờ họ có tuyển thông dịch chuyên nghiệp từ Canada và Mỹ qua, nhưng có một số thông dịch không quen ngôn ngữ sau 1975, nên việc dịch thuật của họ cũng gây nhiều khó khăn cho những người dân sống trong nước sau 1975 đến trại. Họ nói những từ mà những người kia không hiểu lắm nên gặp khó khăn trong quá trình thông dịch. Nên Cao Uỷ Tị Nạn LHQ quyết định mướn người ngay trong trại để thông dịch, vì những người từng sống trong nước, quen dùng từ ngữ sau 1975 thì mới thông dịch được.
“Tôi đã xin làm thông dịch, nhưng bị từ chối ngay, dù họ không hề kiểm tra khả năng Anh ngữ của tôi mà chỉ hỏi về lý lịch. Hỏi tôi ở tù mấy năm. Tôi cho biết tôi không ở tù ngày nào hết, mà chỉ bị tạm giam vài ngày thôi. Sau đó mấy luật sư người Mỹ biết tôi có khiếu về thông dịch (vì bấy giờ tôi đang làm thiện nguyện viên thông dịch bên phòng hồi hương) tiếp tục đề cử tôi lần nữa cho Cao Uỷ Tị Nạn LHQ làm thông dịch vì họ biết là đang rất cần do thiếu người. Cũng vì quá cần và nhờ sự đề cử của các luật sư nên tôi mới được chấp thuận. Và cũng nhờ làm thông dịch cho Cao Uỷ Tị Nạn LHQ ngay trong trại tị nạn mà tôi và chồng có điều kiện được đậu thanh lọc đặc biệt, sau đó được đậu đi Mỹ.”

Chị Ái Trinh nói hành trang mà chị thu được trong khỏang thời gian thông dịch cho Cao Uỷ Tị Nạn LHQ là các từ vựng và cách dịch song song rất nhanh. Những câu chuyện của mỗi một người tị nạn đều khác nhau, chị đã học được nhiều từ vựng khi đó như chơi hụi, bể hụi, số đề... và học được nhiều từ về những cấp bậc trong quân đội VNCH như đại tá, trung tá, thiếu tá, lữ đoàn, trung đoàn… vì phần lớn người ở trên đảo là cựu quân nhân trước 1975. Sau này không dùng thì chị cũng quên đi nhiều, nhưng chị có ghi lại hết trong cuốn sổ của chị giữ làm từ điển riêng cho mình, lúc nào cần đến thì chị lật lại để xem.
Theo chị một thông dịch viên chuyên nghiệp là không được lộ cảm xúc của mình ra, ví dụ nếu luật sư bên đối phương có mai mỉa, chê mình dịch sai, dịch dở, thì mình cũng phải bình tĩnh, không được nóng tánh, cãi lại.

Người thông dịch cũng không được lộ cảm xúc khi gặp những sự việc thương tâm. “Như có lần tôi dịch cho một vụ ở một tiểu bang xa, nơi rất ít người Việt sống, liên quan đến cậu bé 13 tuổi bị bệnh tim sắp chết. Má của cậu bé không được sống cùng cậu bé. Vì cậu bé bị tòa lấy đi tách khỏi má nó vì sự việc mà tôi không tiện kể ra. Cậu bé vừa nắm tay mẹ vừa khóc, cả hai mẹ con đều khóc, cậu bé cứ nói cậu muốn ở cùng với má, sống cùng với má, vì cậu sắp chết rồi. Bà quan tòa cảm động, rơm rớm nước mắt, tôi cũng rơm rớm muốn khóc, nhưng không thể để lộ điều đó ra, phải ráng giữ bình tĩnh để dịch.

“Cho đến khi dịch xong, tôi ra ngoài khóc vì thương cho hai mẹ con cậu bé. Tôi chỉ sợ lần sau trở lại dịch cho buổi điều trần đó, cậu bé đã qua đời. Tội nghiệp cho bà mẹ lắm, ở một xứ sở xa xôi như vậy, không biết tiếng Anh, ra tòa chẳng hiểu gì cả, hoàn toàn bị động.

“Thật ra khi làm thông dịch giúp những người đó, nếu không được trả tiền, tôi vẫn thích giúp. Bởi vì cô ta hoàn toàn bất lực trước hoàn cảnh của gia đình mình. Người cha thì bỏ con rồi, còn người mẹ thì lại không hiểu tiếng Anh, nên chẳng hiểu gì hết khi tòa quyết định lấy đi con của cô ấy.”


Đề nghị luật sư tránh đặt câu hỏi phủ định



Chị Ái Trinh cho biết, “Có một điều rất thường xảy ra với các thông dịch Việt Nam, đặc biệt là trong những buổi lấy khẩu cung khi những câu hỏi của luật sư đặt ra có từ phủ định trong câu hỏi. Ví dụ: Anh không có đi học à? (Dont you go to school?) Thường thì khuynh hướng của người Việt nghe câu hỏi vậy trong khi thật chất anh ta không đi học thật, thì anh ta sẽ trả lời là vâng. Nhưng nếu trả lời vậy, trong tiếng Anh lại có nghĩa là anh có đi học (Yes, I go to school). Thật ra trong tiếng Anh, khi nghe câu hỏi như vậy, phải trả lời là No, I dont go to school. Còn khi người trả lời đồng ý và gật đầu, ừ. Đến lúc mình dịch, thì mình phải dịch là không. Chứ không thể dịch là vâng được. Vì dịch vâng là ngữ cảnh đã sai. Nhưng mình dịch vậy, luật sư sẽ phản đối mình, vì rõ ràng họ thấy người trả lời xác nhận là yes. Những lúc như vậy tôi lại phải giải thích.

“Để tránh lập lại điều này, nên trước buổi dịch lấy khẩu cung, tôi luôn phải nói với luật sư hãy tránh đặt những câu hỏi phủ định (negative yes/no question) với người Việt, xin hãy đặt câu hỏi kiểu khác thì thông dịch sẽ dễ dịch hơn.”


Sự cạnh tranh khốc liệt của nghề thông dịch


Chị Ái Trinh bày tỏ, “Thi đậu được bằng là một chuyện, nhưng đi làm lại là một chuyện khác. Không phải là con đường dễ dàng như ta mong đợi. Nhiều khi có bằng rồi, có người vẫn không làm tốt công việc khi ra thực tế, sẽ bị đào thải nếu không thực hiện được nghĩa vụ làm thông dịch của mình. Nếu người thông dịch giỏi thì con đường nghề nghiệp rộng hơn, nhưng nếu không nỗ lực trau dồi nghề nghiệp thì con đường sẽ hẹp. Vì cạnh tranh rất khốc liệt.

“Do những người cũ làm lâu, giỏi nghề, lại có nhiều kinh nghiệm, nên người mới có bằng, rất khó khăn trong vấn đề cạnh tranh. Tăm tiếng và tai tiếng đều có, nếu mình lỡ dịch sai vài lần, mình sẽ bị sa thải, không ai mướn mình nữa hết, đây không phải con đường toàn màu hồng.”

Chị Ái Trinh khẳng định, “Một thông dịch viên muốn trụ lâu với nghề phải liên tục học hỏi, không ngừng nâng cao kiến thức trong nhiều lãnh vực. Từ ngữ có ý nghĩa khác nhau trong những bối cảnh khác nhau, nên phải tự trang bị cho mình vốn từ sẽ dùng ứng phó với tình hình thực tế.”

Chị nêu ví dụ khi ra tòa dịch một vụ án về ma túy, thì chị phải học những từ liên quan về ma túy. Cách thử ma túy như thế nào… phải biết để khi người ta nói, chị có thể dịch được. Hoặc dịch cho tòa án thiếu niên, phải học thiếu niên sẽ bị cái gì, bị ngược đãi ra sao, bị lạm dụng tình dục… Hoặc dịch cho vụ thưa kiện về ăn cắp công thức món ăn… chị phải tìm hiểu về đường muối, bột, ngọt, cách thức nấu món ăn.
Chị nói, “Mỗi một trường hợp thông dịch đều khác nhau là mình phải học, và người dịch phải tự học để chuẩn bị. Thường khi tòa có việc giao cho mình, kêu mình nhận việc rất cận ngày, nhiều khi mình không biết sẽ thông dịch cụ thể vụ việc gì để mà chuẩn bị trước. Khi vào, họ nói thì mình dịch, họ ngưng thì mình ngưng, mình không có quyền biết là vụ việc đó là gì, mình chỉ việc chuyển ngữ thôi. Sau đó về lại thì mình mới tìm hiểu vụ việc đó là gì, từ đó học hiểu thêm chút kiến thức về vấn đề đó.”


(Còn tiếp)
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 76
Posts: 13657
Has thanked: 12676 times
Have thanks: 10057 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Postby Duong Nam Anh » March 1st, 2018, 9:52 am

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

(12)

Thông dịch viên Huy Hoàng


Anh Huy Hoàng từng theo học khóa huấn luyện thông dịch viên tiếng Việt do trường đại học Cal State Fullerton mở (khóa 2), học chưa được một năm nhưng sau đó anh ngưng và chuyển qua ghi danh học khóa luyện thi Thông Dịch Viên Tòa Án của thầy Thomas Vũ. Vì sau một buổi học thử lớp của thầy, anh thấy thầy dạy kỹ, giúp học viên hiểu chi tiết về các thủ tục tòa án, những tiến trình trong tòa cùng những kỹ năng thông dịch.


Image
Huy Hoàng (Hình cung cấp)


Anh đã thi đậu bằng bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án vào năm 2015, từ đó đến nay anh đang là thông dịch viên tự do cộng tác với các luật sư trong những buổi lấy khẩu cung và làm tự do cho các tòa án thuộc ba quận Los Angeles, Orange County và San Bernardino, mỗi khi những tòa án trong 3 quận trên cần anh thông dịch thì họ gọi cho anh và giao việc, chỉ khi được giao việc thì anh mới có thù lao, nên anh cho rằng dù có bằng Thông Dịch Hữu Thệ mà chưa xin được công việc thông dịch toàn thời gian hay bán thời gian trong tòa thì thu nhập vẫn chưa ổn định, vì có tuần nhận được nhiều việc, có tuần không. Theo anh, nếu ai đó nghĩ rằng đến với nghề thông dịch sẽ kiếm được nhiều tiền thì thật sai lầm.


Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án



Nói về nghề Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án, anh Huy Hoàng chia sẻ, “Theo tôi người nào muốn đi làm nghề thông dịch, trước tiên phải hiểu được khả năng tiếng Anh của người ta đến đâu thì mới dám nghĩ đến chuyện làm thông dịch.

“Làm thông dịch bình thường ngoài xã hội, để làm cho 2 bên hiểu nhau, là một chuyện. Còn làm thông dịch viên cho tòa, cho hệ thống pháp lý của tòa lại là một điều hoàn toàn khác. Vì nó không còn dừng lại ở chổ làm sao để hai bên hiểu nhau nữa. Mà là làm sao mình bảo đảm được tính chất và sự nguyên vẹn của câu nói để hai bên hiểu. Phải dựa trên nguyên tắc là dịch từng lời một, không được bỏ xót chi tiết nào hết, dựa theo mức độ văn chương của người nói nữa.

Anh nêu ví dụ, “Một người Việt nói một câu hết sức bình dân như trời đất ơi, hay mèn ơi chẳng hạn, là câu nói của người bình dân, thì mình cũng dựa trên mức độ đó để dịch sang tiếng Anh. Còn nếu người Việt đó là một giới chức văn học nào đó, sử dụng tiếng Việt rất trịnh trọng, chẳng hạn, Tôi thành thật trân trọng chia vui cùng với toàn thể gia đình, thì mình cũng phải giữ y cung cách trịnh trọng đó chuyển qua tiếng Anh.”

Anh Huy Hoàng nhận xét, “Ngành thông dịch tòa án là điều mới đối với người Việt Nam, vì ngày xưa người Việt Nam làm nghề thông dịch là làm sao chuyển một câu tiếng Anh sang tiếng Việt hoặc ngược lại sao cho nó đẹp, chứ không phải chính xác một trăm phần trăm.

“Nhưng dịch trong tòa về pháp lý, nếu mình dịch bằng cách sửa tính chất câu nói thì nó sẽ ảnh hưởng đến sự phán đoán của bồi thẩm đoàn hoặc của ông chánh tòa. Tòa án và 12 người bồi thẩm viên là những người quyết định xem ở bên công tố, hoặc bên bị đơn, nguyên đơn ai sẽ là người thắng vụ xử này, cho nên họ sẽ lắng nghe lời thông dịch của mình. Họ muốn nghe một cách chân thật và muốn nghe luôn từng cảm xúc nữa. Khi mà người nói trong một cảm xúc bực tức thì mình cũng phải dịch theo cảm xúc đó luôn. Và những từ thô bỉ, thô tục hay giận dữ của người nói thì khi dịch, mình cũng phải giữ y nguyên trạng thái đó để cho quan tòa và bồi thẩm viên cảm nhận được điều đó, để họ quyết định. Có thể ông quan tòa và bồi thẩm viên nhìn người đó nói, để xem thái độ của người nói biểu hiện ra sao, nhưng lời của người thông dịch viên ở trước quan tòa rất cần thiết, cần phải giữ y nguyên cái ý nghĩa và phong thái mà người nói đang nói.”


Kinh nghiệm thi cử



Nhắc về kinh nghiệm thi đậu bằng Thông Dịch Hữu Thệ, anh Huy Hoàng kể, “Khi học xong khóa học của thầy Thomas Vũ, tôi thi viết ngay trong năm 2012, thi viết thì dễ lắm, nên tôi đậu liền. Bài thi viết trên computer, thi hình thức trắc nghiệm, dài khỏang 60 phút. Bài thi hỏi về nghĩa từ vựng liên quan đến pháp lý và những từ vựng thông dụng, cũng như những từ vựng cao cấp, kể cả các nguyên tắc làm việc trong tòa ra sao, những tiến trình trong tòa... Nếu mình không đi học lớp luyện thi, thì làm sao biết để mà làm bài thi.

“Theo quy định thì những ai sau khi đậu phần thi viết rồi thì mới có quyền thi tiếp phần thi vấn đáp (Oral test), phần thi này rất khó, gồm ba phần: Dịch theo văn bản (sight), dịch nối đuôi (consecutive) và dịch song song (simultaneous). Khi đậu bài thi viết, mình đi thi nói chỉ được phép rớt bốn lần thôi. Nếu rớt hết bốn lần, là phải thi lại bài thi viết. Bài thi viết thi đậu rồi thì đến lúc nào mình muốn thi phần thi vấn đáp cũng được, bài thi viết đó có giá trị suốt đời. Ví dụ thi đậu bài viết rồi, vài năm sau hay 10 năm sau mới thi bài vấn đáp vẫn được.”

Anh Huy Hoàng nói sau khi đậu bằng viết, ngoài những bài đã học trên lớp của thầy Thomas Vũ, anh còn phải tự luyện tập kỹ năng thông dịch suốt cả năm trời rồi mới dám đi thi vấn đáp. Vậy mà anh vẫn bị rớt lần đầu trong phần dịch song song (simultaneous) của bài thi.

Anh kể, “Mình phải nghe qua máy ghi âm, người nói trong máy với tốc độ giống như trong tòa trong suốt 7 phút. Mình vừa nghe vừa dịch song song (bấm thu vào máy) để ban giám khảo chấm. Mình phải bám sát 7 phút đó để dịch, phải đạt được 70 phần trăm thì mới đậu phần thi đó.

“Theo quy định của tiểu bang California, muốn đậu bài thi vấn đáp, mình phải đậu hết ba phần cùng một lúc, còn rớt một trong ba phần thì mình vẫn phải thi lại hết cả ba. Còn những tiểu bang khác ví dụ có rớt một phần trong phần thi, thì chỉ cần thi lại phần đó thôi.”

Nếu trước đây tiểu bang California không công nhận bằng thông dịch viên của các tiểu bang khác chứng nhận, nhưng vài năm nay California đã trở thành một tiểu bang thành viên của Liên Hội Các Tiểu Bang Thành Viên (Consortium Member States), do vậy nhiều người sau khi đậu bằng thi viết, qua tiểu bang khác thi phần thi vấn đáp, đậu rồi thì có quyền về hành nghề tại tiểu bang California.

Tuy nhiên theo anh Huy Hoàng thì, “Có một vài tiểu bang như Florida được California chấp nhận. Tuy nhiên California chỉ đồng ý cho những người đã đậu thi viết và đậu tất cả ba phần trong cùng một lần (all in one session) của kỳ thi vấn đáp do một trong 42 tiểu bang thành viên tổ chức kỳ thi, tên của mình sẽ được liệt kê vào danh sách được hành nghề tại California, mà không cần phải thi lại ở California. Còn nếu mình thi tại Florida bài thi vấn đáp trong ba phần bị rớt một phần, thì lần hai thi lại phần rớt thôi, mình vẫn có bằng, nhưng chỉ hoạt động ở Florida, chứ không được qua làm thông dịch tại California được. Theo tôi biết thì hơn một năm nay tiểu bang Florida đã không mở chương trình cho người bên California qua thi nữa rồi. Có nhiều người bên này đã đóng tiền để thi, nhưng họ đã trả tiền lại và không cho biết lý do.”

Chia sẻ kinh nghiệm ôn luyện của mình, anh Huy Hoàng tiết lộ, “Dịch song song là mình phải luyện làm sao mà khi nghe tiếng Anh mình phản xạ nhanh nói ngay bằng tiếng Việt và ngược lại. Phải luyện hằng ngày theo những tài liệu mình học được trên lớp, hoặc mở YouTube để nghe một phiên xử nào đó rồi dịch song song theo. Thời gian đầu sẽ khó lắm, sẽ bị nhức đầu, vì đó là điều mà mình chưa bao giờ làm, đầu mình sẽ nóng lên, nhưng cứ tập luyện một thời gian sẽ quen thì thi mới đậu, chứ không thì khó đậu lắm. Khi tôi bị rớt dịch song song trong phần thi vấn đáp, tôi phải tiếp tục ôn luyện thêm một năm nữa, tôi mới thi lại và đã đậu.

“Cả năm trời tôi luyện mỗi ngày hai đến ba tiếng đồng hồ liên tục, mỗi khi lên xe là mở máy lên nghe, về nhà là học bài. Lúc đó tôi hiểu vì sao có nhiều người nản chí, vì nhìn thấy có quá nhiều người thi rớt. Một lớp có năm mươi mấy người học, thì chỉ có một, hai người thi đậu thôi. Nên làm cho người đi học rất nản. Thậm chí có người đi thi bốn lần vẫn rớt, khiến người ta nản không muốn đi thi lại bài thi viết lần nữa. Nhiều người đang học nhìn thấy vậy cũng nản, nghĩ rằng học làm gì cho mất thời giờ. Nếu từ đầu mình nghĩ vậy thì mình sẽ không bao giờ kiên trì luyện và thi đậu được hết. Mình phải nghĩ rằng người ta thi đậu thì mình cũng thi đậu, để mà cố gắng không bỏ cuộc.”


Kỹ thuật tốc ký



Theo anh Huy Hoàng, ngoài phần thi dịch song song, thì dịch nối đuôi cũng là một trong những điều khó khăn cho nhiều người khi thi. Đòi hỏi phải có kỹ năng tốc ký. “Ví dụ trong câu nói “hôm nay tôi ra khỏi nhà lúc 7 giờ 15 hay 7 giờ 20 gì đó, rồi trên đường đi tôi quên điện thoại quay về nhà lúc 7 giờ 32, rồi tôi đến tiệm bánh mì mua bình sữa 5 đồng 25 xu...” nó có quá nhiều chi tiết và cả sự ngập ngừng của người nói, đòi hỏi mình phải học cách ghi tốc ký. Người nói trong phần thu âm để phát ra máy nghe cho mình thi có thể người ta thuê người nói giọng Bắc, giọng Trung, giọng Nam, chứ không giọng chuẩn, nói không rõ đâu.

“Họ nói như đọc vậy, mà nói rất nhanh, nên khi mình nghe, mình phải ghi chú xuống hết các chi tiết, rồi mới dịch lại. Cái này khó vì họ nói quá nhiều, mình không có thời gian ghi xuống hết. Vì vậy mình cần thêm khả năng ghi tốc ký. Tôi cũng dành rất nhiều thời gian để học ghi tốc ký.

“Hiện nay có vài giảng viên chuyên dạy môn tốc ký. Lúc đầu tôi đã có học tốc ký trong lớp thầy Thomas Vũ rồi, nhưng sau khi bị rớt phần thi nói dịch song song, tôi muốn học thêm phần chuyên về tốc ký, nên thầy Thomas đã giới thiệu cho tôi học bên ngoài với cô giáo người Tây Ban Nha chuyên dạy về tốc ký.”
Anh kể về lớp học tốc ký, “Tôi chỉ học một hôm thôi, sau buổi học cô giáo có đưa cho tôi tài liệu và 1 CD chỉ ra từng phương pháp dịch khi viết tốc ký. Chẳng hạn cách viết tốc ký trên giấy từ trên xuống dưới (thay cho cách viết từ phải qua trái) để mình nhìn vào tờ giấy giống như một bức tranh vậy, khi nhìn phần ghi chú đó mình đọc được những sự kiện mà mình ghi chú sẽ giúp mình dịch rõ hơn, nhanh hơn. Thường thường trong lời khai có những phần người khai lặp đi lặp lại nhiều thứ, ví dụ ngày tháng năm sanh. Những thông tin lặp đi lặp lại hoài thì mình phải biết cách làm sao lôi nguyên phần này đi qua phần khác để không phải ghi tốc ký lại lần nữa đỡ mất thời gian.

“Ví dụ hình vẽ đồng hồ có nhiều cái để mình làm dấu hiệu lắm. Ví dụ bao nhiêu giờ, thì mình vẽ đồng hồ và vẽ số giờ ra. Nó cũng có nghĩa là Time, là đợi với câu tôi đợi cô ấy,, mình cũng có thể vẽ đồng hồ để thay cho động từ đợi. Hoặc cái đồng hồ là ý nói về sự đúng giờ. Hay như chữ yêu thì vẽ trái tim, ghét thì vẽ trái tim gạch ngang. Thù thì gạch đậm lên trái tim. Đó là những kỹ thuật nhỏ mình học vẽ ra những dấu hiệu nhanh nhất để kịp ghi hết các thông tin và những cái gì mà mình nhớ được trong lúc dịch nối đuôi.”


Cơ duyên với nghề



Anh Huy Hoàng cho biết anh vốn có năng khiếu học tiếng Anh ngay từ nhỏ (được ba anh dạy), nên khi lên học trung học vào năm cấp 3 anh được cử đi thi học sinh giỏi tiếng Anh tại quận Gò Vấp. Anh qua Mỹ năm 1990 theo diện H.O của ba, khi đó anh đang học năm cuối đại học ngành Kinh Tế, và học song song ngành Quản Trị Kinh Doanh học giáo trình bằng tiếng Anh do giáo sư từ Anh quốc sang dạy tại Sài Gòn. Nhờ tiếng Anh vững vàng, nên lúc mới qua Mỹ (ban đầu định cư tại Quận Cam), anh đã ghi danh học ngành Kinh Tế với ý định học để sau này sẽ làm thầy giáo dạy kinh tế hoặc môn toán.

Nhưng rồi ba anh bị bệnh nan y, mất đột ngột. “Khi ba mất, tôi buồn quá, đã chuyển qua tiểu bang miền Đông như Iowa, Chicago, Maryland, New York sống cùng với bạn bè. Khi đó tôi học thì ít mà chơi thì nhiều. Làm đủ thứ nghề để sống, có thời gian làm cho hãng điện thoại MTI, chung với bạn bè mở tiệm nail. Rồi bán tiệm, chuyển qua làm địa ốc, đi đấu thầu nhà của nhà băng kéo, mua nhà cũ sửa lại rồi bán.

“Riêng về mối duyên với nghề thông dịch tôi gắn bó từ hồi còn làm cho hãng điện thoại MTI, thông dịch cho khách hàng Việt Nam. Sau đó tôi còn tình nguyện làm thông dịch cho sở cảnh sát khi tôi sống ở Chicago và New York, giúp thông dịch cho một số người Việt bị vấn đề pháp lý. Việc thông dịch của tôi bấy giờ tại sở cảnh sát đơn giản lắm, vẫn chưa đụng đến hệ thống pháp lý. Chỉ là bước đầu tiên để đi vào hệ thống pháp lý thôi. Như điền giấy tờ khai tên tuổi, lấy vấn tay, chụp hình, hỏi những câu đơn giản như làm nghề gì, sống ở đâu. Sở cảnh sát kế bên nhà thờ, tôi lại sinh hoạt trong nhà thờ đó, nhiều bác gia đình H.O có những giấy tờ gì không hiểu, cũng thường mang đến nhờ tôi dịch giùm. Từ những giấy tờ đơn giản đó, có những từ tôi không hiểu, tôi phải tra cứu từ điển để biết nhiều hơn.”

Chia sẻ bí quyết học từ vựng của mình, anh Huy Hoàng nói, “Theo tôi học từ vựng bằng từ điển giúp mình nhớ dai hơn là học từ trên internet. Vì khi học trong cuốn từ điển, mình phải khổ công lật từng trang, tra từ đó, và từ cái từ đó chia năm, xẻ bảy thêm nhiều từ khác, thì mình mới học thêm nhiều từ hơn nữa.

“Tra từ điển thì đơn giản là tra theo mẩu tự A, B, C… khi tra ra từ rồi thì thường những người không chuyên ngành về ngoại ngữ khi hiểu được từ đó nghĩa là gì, là úp cuốn sách lại liền. Còn nếu ai có đam mê ngoại ngữ thì tra từ đó rồi, sẽ nhìn thêm bên dưới những từ đó có những từ liên quan, danh từ hay động từ, trạng từ, số nhiều hay số ít, hay những cụm từ nào đi chung với từ này trong trường hợp nào để sử dụng. Nên mình học được rất nhiều khi học từ từ điển và cũng học được ngữ pháp luôn.”

Theo anh, người thông dịch phải yêu nghề, phải là người chính trực, không được dựa trên tình cảm hay vì có ai đó đưa tiền cho mình, rồi thông dịch một cách sai trái, thiên vị cho người đó. Phải luôn giữ trung lập, không nghiêng bên phía nào hết, phải luôn chú trọng sự trung thực đối với ngôn bản và ý tưởng, thái độ của người nói, không được thêm thắt các bình luận, nhận xét hay thái độ của cá nhân mình vào lời dịch.

“Trong quá trình thông dịch, nếu mình thấy ông luật sư A cà chớn, hay nhân chứng B cà chớn quá, hoặc bị can đó cà chớn quá, dù mình là người cũng có cảm xúc, nhưng phải luôn giữ tính trung lập, không để cảm xúc can thiệp vào. Hoặc mình gặp những vụ án đau thương, tan nát từ gia đình, biết được bên nào đang làm điều gì gian trá hay nói xạo chẳng hạn, khi nghe được lúc thông dịch, mình rất đau trong lòng, nhưng mình không được tiết lộ gì ra hết, vì mình chỉ là thông dịch viên mà thôi.”

Nói về tai nạn nghề nghiệp, anh tâm sự, “Tai nạn nghề nghiệp của thông dịch viên là hầu như ai cũng phải gặp. Làm biên dịch, dịch văn bản thì có thời gian để trau chuốt câu chữ, tra khảo từ đó đúng hay không, còn thông dịch phải dịch ngay tại chỗ, chưa chắc gì ngay lúc đó đầu óc mình sáng suốt. Chẳng hạn tối qua gây lộn với vợ, hoặc ngủ ít, đầu óc không tỉnh táo, thì khi ra dịch, cũng đâu thể dịch chính xác ngay lúc đó được. Có những lúc mình bị lỗi khi dịch, sau đó thấy không đúng, thì vẫn có thể xin sửa lại được. Hoặc có những cụm từ tiếng Anh mình chưa bao giờ thấy, mình đoán rồi nghĩ như vậy là đúng, nên dịch, sau đó về tra cứu lại thì không phải vậy. Những lúc vậy mình rất ghét bản thân mình. Những lúc như vậy, mình phải báo lại cho luật sư biết là mình đã dịch chữ đó không chính xác một trăm phần trăm, để luật sư xem xét và ghi chú lại.”


(Còn tiếp)
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 76
Posts: 13657
Has thanked: 12676 times
Have thanks: 10057 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Postby Duong Nam Anh » March 1st, 2018, 10:02 am

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

(13)

Thông dịch viên Điền Phạm



Anh Điền Phạm là Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án, hiện anh là thông dịch viên tự do, làm cho các luật sư trong những buổi lấy khẩu cung có tuyên thệ, nhưng đó chỉ là công việc bán thời gian, công việc chính của anh vẫn là một kỹ sư điện toán cho một công ty có nhiều chi nhánh ở khắp nơi trên thế giới.


Anh Điền Phạm tâm sự, “Tuổi tác của tôi ở vào xế chiều rồi, khi mình làm một thời gian, đến tuổi nào đó mình chú trọng phẩm chất cuộc sống hơn là số tiền kiếm được. Nên tôi quyết định quay lại công việc mình yêu thích từ khi còn trẻ, thay vì mình làm chỉ để kiếm sống. Cách nay hai năm (năm 2014) tôi có đọc một bài báo quảng báo về lớp luyện thi Thông Dịch Viên Tòa Án của thầy Thomas Vũ, nên tôi ghi danh học, vì thông dịch từng là công việc tôi đã làm vào mùa hè khi còn là sinh viên (lúc đang theo học ngành kỹ sư điện toán từ hồi thập niên 1980). Hiện nay tôi vẫn làm song song hai công việc. Công việc toàn thời gian bên công ty điện toán của tôi thời gian gần đây chủ yếu chuyên biên dịch các tài liệu điện toán nhiều hơn, tôi đã không còn viết software nữa, vì tôi đã viết 30 năm rồi, chán rồi, giờ tôi thích biên dịch hơn.

Image
Thông dịch viên Điền Phạm (Hình cung cấp)



“Công ty tôi đang làm từ trước đến nay là một hãng quốc tế có chi nhánh tại nhiều quốc gia, trong đó có ở Việt Nam và những quốc gia có nhân viên gốc Việt đông. Vì vậy ngoài dịch những tài liệu về kỹ thuật, họ còn cần tôi dịch về những luật lệ của công ty…”


Mối duyên với nghề thông dịch



Nhắc lại buổi đầu đến với nghề thông dịch, anh Điền kể, “Tôi qua Mỹ từ đầu thập niên 1980, ở Việt Nam tôi chưa biết gì về nghề thông dịch. Nhưng khi qua đến Mỹ ban đầu tôi sống tại một thành phố nhỏ ở tiểu bang Washington (anh chuyển về quận Cam sống khoảng mười mấy năm nay), nơi tôi sống lúc đó người Việt không đông, ở đó dân chúng rất hiền hòa, nhưng đôi khi có những việc xảy ra cần người thông dịch. Lúc đó tôi biết gì thì dịch thôi. Tôi không dám cho là mình giỏi hai ngôn ngữ Anh- Việt, mà chỉ hiểu hơn người khác, tôi thấy mình có thể giúp họ được.

“Khi tòa cần hay văn phòng luật sư, hay sở xã hội cần thì tôi ra thông dịch. Hồi đó người thông dịch không đòi hỏi phải có bằng hữu thệ gì hết. Lúc bấy giờ tôi hiểu rằng thông dịch thì cần phải dịch chính xác càng nhiều càng tốt, nhưng khi đó khả năng tôi vẫn chưa đủ, tôi vẫn chưa biết những danh từ chuyên môn về pháp lý. Khi đó có những chữ tôi bí quá, không hiểu nghĩa tiếng Việt là gì, và cũng chẳng có ai để hỏi, thì vẫn giữ y chữ tiếng Anh, và cho biết là tôi không biết nghĩa tiếng Việt là gì để dịch, khi người khách hàng muốn được giải thích nghĩa của từ đó, thì ông luật sư giải thích bằng tiếng Anh, tôi dịch ra cho khách hàng hiểu phần giải thích của chữ đó là gì.

“Khi bên Việt Nam được phép làm ăn với Mỹ, hoặc ở những quốc gia khác có đông người Việt làm việc, thì công ty điện toán nơi tôi làm cần người đến huấn luyện về hệ thống mới của computer hoặc viết cẩm nang cho nhân viên, lúc đó tôi cũng bắt đầu được mời biên dịch các tài liệu chuyên về kỹ nghệ nhiều hơn là nhận thông dịch về dân sự hay hình sự.”


Kinh nghiệm nghề nghiệp



Anh Điền cho biết sau khi anh thi rớt lần đầu vì bị rớt phần dịch nối đuôi (consecutive) [khi nghe người phát biểu nói xong một đoạn tiếng Anh, rồi ngưng, người thông dịch sẽ dịch sang tiếng Việt đoạn phát biểu đó], để dịch tốt phần này, đòi hỏi trí nhớ nhiều, đòi hỏi sự tập trung cao, khả năng viết tốc ký nhanh. Anh đã tự ôn luyện thêm kỹ năng thông dịch và thi lần hai thì đậu.

Theo anh Điền trong quá trình thông dịch, anh luôn cố gắng dịch chính xác theo đúng yêu cầu nghề nghiệp đề ra. Nhưng trong trường hợp nếu vì gặp một cụm từ quá mới so với sự hiểu biết của anh, trong lúc dịch anh đã dịch thiếu chính xác, khi về kiểm tra và phát hiện ra, thì anh sẽ báo cho người luật sư đó biết. Vì có thể phần dịch thiếu chính xác của mình sẽ làm ảnh hưởng đến kết quả vụ xử.

“Đa số các luật sư đều cám ơn người thông dịch có tinh thần trách nhiệm với công việc như thế, vì đâu có ai hoàn hảo hoàn toàn, mình tỏ rõ sự thành thật thì họ sẽ rất quý. Khi mình báo lại việc mình dịch chưa chính xác, tùy theo luật sư, nếu thấy chữ dịch sửa lại đó đủ tầm quan trọng cho vụ án, thì họ sẽ sửa lại, còn nếu không quan trọng, thì họ chỉ ghi chú lại, nhưng bỏ qua.”

Đôi khi anh thông dịch còn gặp trường hợp luật sư đối phương cũng mướn thông dịch để kiểm chứng anh thông dịch ra sao, đây là những trường hợp rất tế nhị và căng thẳng cho mọi người. Vì có khi những chữ mà anh biết chắc mình dịch đúng, nhưng bên đối phương chống đối, cho là sai.

“Sự hiểu biết là một chuyện, có phần khác nữa là sự tự ái. Người nào cũng tự ái hết, nhất là những vụ tranh cải dính liếu đến bạc triệu chẳng hạn. Thân chủ của họ là người mướn họ (luật sư, thông dịch viên), nên họ có sự hãnh diện cần bảo vệ, cho nên những lúc như vậy đòi hỏi mình sự tế nhị nhiều lắm. Một trong những trường hợp tôi đã gặp phải như vậy, bao giờ tôi cũng sử dụng câu nói “có thể trong trường hợp khác, luật sư hay thông dịch viên có thể đúng, nhưng trong trường hợp này tôi tin là phần dịch của tôi là đúng.” Thay vì nói là luật sư hay thông dịch của đối phương là sai. Mình vẫn công nhận là họ có khả năng, để ve vuốt tự ái của họ.”

Anh Điền nói những người luật sư mướn thông dịch viên để thông dịch, họ tinh lắm, dù họ không biết tiếng Việt, nhưng chỉ cần thông dịch viên dịch là luật sư biết người thông dịch đó dịch đúng hay dịch thiếu hay không, thông qua câu trả lời của người được thông dịch.

Anh kể, “Sự truyền đạt tư tưởng là một con đường hai chiều, mình nói là một chuyện, người tiếp thu họ nghe có hiểu hay không lại là chuyện khác, mình đâu biết trình độ học vấn của người tiếp thu ra sao. Có những luật sư nhiều khi nói những lời rất văn hoa bóng bẩy, mình cũng phải dịch văn hoa bóng bẩy như vậy, nhưng người tiếp thu khi nghe chưa chắc trình độ tiếng Việt hiểu được những chữ văn hoa bóng bẩy đó. Tôi xin đưa một ví dụ điển hình, lần đó có ông luật sư, ông nói “Have you ever had any social Interaction with this person? Tôi dịch chính xác câu đó là “Anh có giao tiếp về bất cứ khía cạnh xã hội nào với người đó hay không?

“Ông thân chủ mà tôi dịch, chỉ học mới lớp Ba tại Việt Nam thôi, khi nghe vậy hỏi lại tôi là giao tiếp xã hội nghĩa là gì? Tôi phải dịch lại cho luật sư. Khi đó luật sư đổi lại câu hỏi là Have you discussed with anyone? Tôi dịch chính xác câu đó là “anh có bàn luận với ai không?”

“Ông thân chủ tiếp tục hỏi lại tôi, bàn luận là gì vậy anh?

“Lúc đó ông luật sư nghi ngờ tôi đã dịch không đúng, vì thấy ông kia không hiểu. Lúc đó tôi xin tạm ngưng, và nói riêng với luật sư rằng, Không biết trước khi ông thực hiện buổi lấy khấu cung này, ông có tìm hiểu lý lịch người này là trình độ học vấn đến đâu hay không? Nhưng tôi dùng chữ dịch rất chính xác những gì mà ông nói, người đó không hiểu. Vậy trước khi ông kết luận tôi dịch không đúng thì hãy tìm hiểu trình độ của người thân chủ mà tôi dịch.”

“Sau đó ông luật sư mới hỏi trình độ học vấn của ông Việt Nam kia. Đáng lẽ ra câu hỏi đó phải được hỏi ngay từ lúc đầu, vậy mà ông luật sư không hỏi. Cứ bắt đầu vô là hỏi thẳng vào vấn đề, mà không chịu hỏi những câu căn bản để biết cách sắp xếp câu hỏi cho hợp lý.”

Anh Điền bảo rằng sau sự việc lần đó, anh lấy làm kinh nghiệm cho mình trong những lần thông dịch sau. “Thường người luật sư nào kinh nghiệm thì sẽ luôn đặt câu hỏi về trình độ học vấn người được hỏi ra trước rồi mới đặt câu hỏi cho người đó trả lời. Nếu gặp luật sư không đặt câu hỏi đó trước, tôi luôn nhắc họ, tôi luôn nói cho họ về ví dụ điển hình mà tôi gặp phải trước đây. Nên luật sư nào khi nghe tôi nhắc như vậy là họ biết mình có sự hiểu biết, nên họ rất trọng những lời nhắc nhở như vậy. Những buổi thông dịch lấy khẩu cung có lời tuyên thệ mà tôi làm từ sau lần đó đến nay, hầu như các luật sư luôn hỏi trình độ học vấn của người được hỏi trước, cho dù câu hỏi đó chẳng dính dáng gì đến nội dung của buổi lấy khẩu cung hết.”

Anh Điền chia sẻ thêm, “Những luật sư bên dân sự khi mướn mình, nếu họ thích mình thông dịch thì họ luôn tạo điều kiện để mướn mình làm tiếp cho lần sau. Trước khi họ hỏi thân chủ là ngày nào muốn gặp lại họ lần nữa thì sẽ hỏi mình ngày nào mình rảnh, khi biết ngày rảnh của mình rồi thì họ sẽ nói với thân chủ của họ xếp ngày gặp vào ngày mình rảnh để mình được tiếp tục thông dịch cho vụ đó. Còn nếu họ không thích người thông dịch nào đó là họ sẽ bày tỏ ngay thái độ hoặc sẽ không bao giờ người thông dịch đó được dịch lại cho họ lần thứ hai.”


Để trở thành thông dịch viên giỏi


Anh Điền tâm sự, “Tôi rất yêu nghề thông dịch, vì nghề này là công việc rất thú vị, nó đòi hỏi mình phải có sự hiểu biết, sự học hỏi không ngừng, cũng giống như ngành computer tôi đang làm vậy thôi. Nếu computer về logic, sự suy luận, còn thông dịch thì về sự hiểu biết, học hỏi nhiều hơn, mà không những chỉ học tiếng Anh thôi, mà còn học luôn tiếng Việt. Nên đòi hỏi sự học hỏi rất nhiều. Sự hiểu biết để làm nghề này rất rộng lớn, nếu bảo tôi biết hết là mình sai rồi. Khiêm tốn là đức tính rất quan trọng khi làm nghề này.”

Anh Điền cũng cho rằng một thông dịch viên (dịch nói), biên dịch (dịch văn bản viết) giỏi tùy thuộc vào kinh nghiệm và kiến thức tổng hợp của từng người. Người thông dịch, biên dịch cần thông thạo ngoại ngữ (tiếng Anh) và ngôn ngữ mẹ đẻ (tiếng Việt) để diễn đạt đầy đủ và chính xác ý nghĩa của phần thông dịch. Người thông dịch rất cần phải có khả năng sử dụng từ vựng trong mọi lĩnh vực khi chuyển ngữ. Để làm tốt điều này rất cần có kiến thức chuyên môn của loại hình mà mình dịch. Và đương nhiên nếu người thông dịch viên đó có kiến thức về văn hóa, đời sống, vốn sống nhiều cũng sẽ góp phần không nhỏ vào phần thông dịch, biên dịch của người đó.

Nói về lời khuyên đến những ai muốn gắn bó với nghề thông dịch, anh Điền chia sẻ, “Theo tôi những ai muốn làm nghề này là phải ham thích học hỏi. Đó là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Phải luôn học hỏi để trau dồi kinh nghiệm, kỹ năng thì mới tiến xa hơn trên con đường nghề nghiệp. Hiện giờ, mỗi ngày tôi vẫn phải tự học một, hai tiếng là ít nhất. Học những từ chuyên môn bên hình sự, pháp lý. Bên dân sự cũng vậy, có rất nhiều đề tài mình phải tìm hiểu, học hỏi. Càng biết nhiều càng tốt. Nếu khuyên nên học gì thì khó nói lắm. Vì kiến thức rất rộng, mình phải tích lũy càng nhiều càng tốt. Mình phải có sự đam mê với nghề, chứ đừng nên chú trọng đến tiền. Nếu chỉ chú trọng làm vì công việc kiếm được tiền nhiều, tới lúc tiền không còn nhiều nữa, thì mình sẽ mất hứng thú hành nghề. Còn nếu đam mê công việc chỉ vì yêu thích làm nghề, cho dù có tiền hay không vẫn yêu thích để làm, thì sau thời gian làm việc, tiếng tăm của mình lên, lúc đó mình có những thân chủ chuyên mướn mình, không muốn mướn người khác, thì lúc đó mình có thể đặt giá với họ, đó chính là sự ban thưởng của sự đam mê với nghề nghiệp của mình.”


còn tiếp
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 76
Posts: 13657
Has thanked: 12676 times
Have thanks: 10057 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Postby Duong Nam Anh » March 7th, 2018, 11:02 am

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

(kỳ 14)

Thông dịch viên Hương Trầm



Thông dịch viên Hương Trầm từng là học viên nhỏ tuổi nhất của khóa luyện thi Thông Dịch Viên Tòa Án của thầy Thomas Vũ và là Thông Dịch Viên tiếng Việt có bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án trẻ nhất trong số những Thông Dịch Viên Hữu Thệ gốc Việt tại Hoa Kỳ hiện nay. Khi Hương Trầm thi đậu bằng Thông Dịch Hữu Thệ tại tiểu bang Florida vào đầu tháng 12, 2013, lúc đó Hương Trầm chỉ mới 20 tuổi. Từ tháng Bảy, 2014 Hương Trầm là thông dịch viên tự do cho tòa án Quận Cam, nhưng kể từ tháng Hai, 2016, sau khi dự tuyển cuộc phỏng vấn làm thông dịch viên bán thời gian (làm từ 8 giờ sáng đến 12 trưa, 5 ngày trong tuần, nghỉ cuối tuần) cho Tòa thượng thẩm Quận Cam, Hương Trầm đã được nhận vào làm Thông Dịch Viên Hữu Thệ bán thời gian của tòa từ đó cho đến nay.

Image
Thông dịch viên Hương Trầm (Hình cung cấp)


Kể về thời gian làm việc của mình trong tòa,
Hương Trầm cho biết, “Mỗi ngày, đúng 8 giờ em phải check in tại tòa Westminster, là nơi làm việc chính của em. Vì em là nhân viên của Quận Cam, thành ra khi người điều phối trong tòa điều đi thông dịch tại tòa nào trong Quận Cam thì em phải đi. Có hôm, sáng em làm ở tòa Westminster, nhưng chiều có thêm việc, thì họ giao cho em qua thông dịch tại tòa ở Santa Ana. Hôm nào đi làm, được giao việc thì mới biết hôm đó mình sẽ dịch ở đâu. Cung cách làm việc trong tòa nhân viên thông dịch phải luân phiên, mỗi ngày thời khóa biểu thay đổi, có lúc người này lên trước, người kia lên sau.

“Có phòng tòa giao thông thì lúc nào cũng có cần thông dịch tiếng Việt thì ai đến phiên thông dịch ở trong phòng giao thông ngày hôm đó thì tự động đi đến phòng đó. Còn ai không có việc thông dịch hôm đó thì ngồi ở văn phòng, dù không làm gì hết, chỉ ngồi trong văn phòng nhưng vẫn được trả lương. Nếu mình không muốn ngồi trong văn phòng, mình có thể đi vòng vòng trong khuôn viên của tòa. Em không bao giờ ngồi yên hết, lúc nào không có việc, em cũng cầm theo quyển sách đi bộ vòng vòng trong tòa và dặn người điều phối công việc là khi cần em làm gì thì gọi cho em, em sẽ về lại văn phòng ngay.”
Nói thêm về công việc thông dịch trong tòa, Hương Trầm kể, “Mỗi sáng khi vào tòa để làm, người điều phối phân công mình dịch gì thì ngay lúc đó mới biết, chứ không biết trước sẽ dịch ở đề tài nào và sẽ dịch ngay trong tòa mình đang làm hay qua tòa khác trong Quận Cam. Em luôn nghĩ là hãy dịch hết sức của mình, nếu có chữ không biết và chữ đó không quá quan trọng thì nếu mình hiểu ý của tiếng Anh nghĩa đó thì dịch ra tiếng Việt theo ý và sau đó về tham khảo lại ý kiến của những đồng nghiệp và những người đi trước. Còn nếu gặp những chữ quan trọng mà em hoàn toàn không hiểu, thì bắt buột đạo đức nghề nghiệp khi mình đã đưa ra lời tuyên thệ phải dịch chính xác, thì em phải xin dừng lại để tra cứu từ đó.”

Hương Trầm cho rằng, “Em không bao giờ nghĩ là mình làm trong tòa, là nhân viên nhà nước, thông dịch bên hình sự thì phải đối xử với nghề nghiệp trịnh trọng hơn là làm thông dịch ở bên ngoài cho các luật sư. Nhiệm vụ của em là chuyển dịch ngôn ngữ phải luôn dịch chính xác, không cần biết là có người khác lắng nghe hay không, không được thiên vị hoặc thành kiến với bất kỳ đơn vị hay cá nhân nào hết. Bởi đó là nhiệm vụ khi mình đã đưa ra lời tuyên thệ là chuyển dịch một cách chính xác theo hết khả năng mình có thể. Nên mình phải làm đúng nghề nghiệp của mình.

“Có thể có ngày em mệt, dịch không được tốt như những hôm khác. Không ai biết, nhưng thật ra chính mình tự biết rồi, nên mình phải cố gắng hơn trong lần sau. Còn nếu có ai biết, thì mình cũng phải giải thích là hôm nay dịch không tốt nhưng hy vọng lần sao sẽ cố gắng tốt hơn.”


Thuận lợi và khó khăn trong nghề



Về thuận lợi khi làm nghề, Hương Trầm chia sẻ, “Thuận lợi của em là nói lưu loát tiếng Anh và tiếng Việt. Do khi còn ở Việt Nam, em học lớp chuyên Anh, hệ thống giáo dục tại Sài Gòn có cuộc thi học sinh giỏi cấp thành phố, em được chọn đi thi môn văn. Tiếng Anh và tiếng Việt là hai ngôn ngữ em yêu thích. Có nhiều bậc tiền bối đi trước khi qua đây tuổi đã lớn khi học tiếng Anh có những accent nhiều khi luật sư và chánh án không thích lắm. Thuận lợi của em là phát âm tiếng Anh và tiếng Việt đều rõ ràng, dễ nghe, không bị accent. Có lẽ do một phần là em được học tiếng Anh từ nhỏ, em lại thường nghe nhạc, xem phim Mỹ nhiều, nhưng một phần cũng nhờ có năng khiếu bắt chước nói theo giọng của người bản xứ, vì ngay từ năm đầu tiên khi em mới qua Mỹ (năm 2009, theo học lớp 11 bên Mỹ), em sống ở tiểu bang Indiana, không có nói tiếng Việt, toàn nói tiếng Anh, nên em tự tập luyện khi nói.

“Riêng tiếng Việt, do em lớn lên trong thời gian sau 1975, những người cần thông dịch viên Việt Nam đa phần là mới qua, trong thời gian học lớp của thầy Thomas Vũ, có những từ em sử dụng, ví dụ như là đăng ký thay vì phải là ghi danh.. Thật ra theo em nghĩ, cả hai từ trên đều cùng có nghĩa như nhau, không có gì sai hết. Nhưng khi em dịch trong lớp là đăng ký, thì bị phản đối cho em là Việt Cộng con. Hiện nay em vẫn phải học thêm những từ ngữ Việt Nam mà cộng đồng bên này thường dùng trước 1975. Phải tế nhị tránh những từ mà cộng đồng bên này rất dị ứng, ví dụ không thể nói đảm bảo, mà phải nói là bảo đảm. Không thể nói là đăng ký, mà phải nói ghi danh...”

Còn về khó khăn, thì Hương Trầm cho biết, “Do em còn quá trẻ, Em chỉ mới bước sang tuổi 23, với lại em là con gái nữa, nhiều khi em không nhận được sự tôn trọng nhất định từ nhân viên của tòa cũng như các luật sư hoặc ngay bản thân bị cáo. Khi em thông dịch cho những bị cáo bị giam, em không biết do tâm thần của họ không tốt hay do bản tính sổ sàng, họ đã có những lời nói sàm sở rất khiếm nhã, thậm chí rất tục tĩu. Cái đó nhiều khi ảnh hưởng đến tâm lý của em trong lúc thông dịch. Họ nói gì em cũng phải dịch lại, ngay cả những từ tục tĩu mà tiếng Việt em không bao giờ nói, nhưng em vẫn phải cố gắng dịch, cố gắng để những điều đó không ảnh hưởng đến tinh thần của mình khi mình dịch.”

Hương Trầm kể tiếp, “Do người em cũng nhỏ con, thành ra trong lúc dịch, có những bị cáo khi ra tòa quá hung hăn, quá khích, khi họ tức giận một điều gì thì họ dễ dàng trút giận vào em. Có hai lần, một lần là em đã bị lên trỏ khi đang dịch cho họ. Lần thứ hai là họ bực mình, tâm thần không tốt, họ chỉ thẳng mặt em nói em là thứ phản quốc, làm cho tòa như vậy là không được, họ tấn công bằng những lời nói với em. Lúc đó em cũng hơi giật mình thôi, luôn nhắc mình phải nhớ là mình đang làm cho tòa, những gì họ nói là không chủ ý với mình, chỉ do họ không hiểu hệ thống luật pháp mà thôi. Những lúc đó em đều phải báo cáo lại với cấp trên (supervisor và manager), nếu có thương tích gì cũng phải báo cáo lại, làm theo tiến trình mà tòa yêu cầu.”

Dẫu đôi khi gặp phải những khó khăn như đã kể, nhưng Hương Trầm vẫn rất thích công việc này, dù cơ duyên gắn bó với nghề của người bạn trẻ này rất tình cờ, chỉ vì lời rủ rê của người dì. “Vào hè năm 2012, khi đó em đã chuyển về sống ở San Diego, người dì của em đọc thấy quảng cáo về lớp học luyện thi Thông Dịch Viên Tòa Án của thầy Thomas Vũ dạy vào hai ngày cuối tuần thứ Bảy và Chủ Nhật, dì muốn học thử ngành thông dịch để đổi nghề, dì rủ em đi học chung, em đồng ý, mỗi cuối tuần cùng dì lái xe xuống Quận Cam để học.”

Hương Trầm nói trong thời gian đi học lớp luyện thi thông dịch viên tòa án Hương Trầm đã học xong năm đầu ngành học marketing tại trường Cao Đẳng Cộng Đồng ở San Diego, vào dịp hè năm 2012 Hương Trầm xin thực tập tại đài truyền hình SBTN, sau thời gian thực tập thì đài SBTN nhận Hương Trầm vào làm bán thời gian cho đài với công việc marketing và phóng viên. “Vì vậy em quyết định chuyển lên sống tại Quận Cam để vừa đi làm cho SBTN và cuối tuần thì học lớp luyện thi thông dịch. Càng học thì em càng thấy thích ngành nghề này, và em cảm giác là nghề này đã chọn mình, em được làm việc yêu thích, kiếm tiền nuôi sống bản thân, mà còn giúp được những người trong cộng đồng bị bất đồng ngôn ngữ.
“Vì vậy em đã xin phép ba mẹ tạm ngưng chuyện học đại học lại. Đây là một vấn đề khó khăn. Vì truyền thống phụ huynh Việt Nam luôn muốn con em phải có bằng đại học. Không kỹ sư, bác sĩ thì cũng phải có bằng đại học. Em nghĩ nếu học bốn năm đại học ra có bằng thì cũng phải đi kiếm việc làm. Còn ngành thông dịch dù không có bằng đại học, nhưng cũng là một ngành nghề kiếm tiền và cũng trải qua quá trình giáo dục. Vì em thuyết phục dữ quá, ba mẹ cũng đành đồng ý.”

Hương Trầm bắt đầu học lớp thầy Thomas Vũ vào tháng Bảy, 2012, khoảng bốn tháng sau thì quyết định ngừng học đại học lại, xin giữ lại kết quả học tập để tập trung ôn luyện thông dịch. Từ tháng 11, 2012 cho đến tháng Sáu 2013 Hương Trầm liên tục tập luyện kỹ năng thông dịch và đã đậu bài thi viết vào tháng 10, 2012. Tháng Sáu 2013 Hương Trầm biết đến cuộc thi vấn đáp để lấy bằng hữu thệ tại California diễn ra tháng Tám 2013 và tại Florida (lúc bấy giờ tiểu bang Florida vẫn còn nhận những người dự thi sống tại nơi khác) diễn ra vào tháng 9 năm 2013.

Hương Trầm đã quyết định ghi danh thi ở hai nơi. “Vì em nghĩ chắc mình thi lần đầu sẽ không thể nào đậu được. Sau khi thi lần đầu tại California, lúc đó vẫn chưa biết kết quả, nhưng trong đầu em nghĩ chắc không đậu ngay đâu, thi lần đầu là để lấy kinh nghiệm để xem mình bị khớp phần nào, tâm lý không vững phần nào để luyện thêm tại nhà. Khoảng 2- 3 tuần sau, em qua Florida thi, khi thi em cũng nghĩ là mình ráng làm hết sức thôi. Khi đó tinh thần em thoải mái hơn, vì có kinh nghiệm thi lần đầu rồi, và cũng nghĩ sẵn dịp thi bên đây là đi du lịch luôn.

“Vì trong năm 2013 em đi công tác cho đài SBTN tại nhiều tiểu bang, những lúc ngồi trên máy bay 5, 6 tiếng đồng hồ là em đem tài liệu theo ôn, và mỗi khi lái xe, em cũng mở những tin tức thời sự trên radio tự tập dịch trực tiếp. Và xem những phim truyền hình vụ án ở trên internet để dịch những từ ngữ pháp lý và đời thường.…”

Hương Trầm cho biết vào tháng Chín 2013 Hương Trầm thi ở Florida, tháng 10 năm 2013 biết bị rớt phần dịch song song simultaneous interpreting “vì do run quá, em bỏ nguyên đoạn đầu luôn, vì lần đầu tiên bị khớp, không biết trông đợi cái gì xảy ra.” Cuối tháng 11 đầu tháng 12, 2013 Hương Trầm biết mình đậu bên Florida.


Giữa hai cuộc thi ở Florida và California, bên nào khó hơn?



Hương Trầm nói, “Em không nghĩ là bên nào khó hơn hay dễ hơn. Khó hơn hay dễ hơn là do chính mình, sự hiểu biết tiếng Việt lẫn tiếng Anh ở trong đầu mình rồi và kỹ năng cũng là của mình rồi. Thì khi mình đã quen kỹ năng thông dịch, thì nghe gì mình vẫn dịch được. Điều chính yếu là tinh thần của mình rất quan trọng. Khi thi ở tiểu bang California vì lần đầu nên em bị khớp, nhưng khi tại tiểu bang Florida, tâm lý của em thoải mái hơn, vì đã có kinh nghiệm thi lần đầu rồi.”

Sau khi biết mình đã đậu và chuyển kết quả từ Florida về California để hành nghề tại California, Hương Trầm đã nghỉ làm SBTN vì muốn tập trung vào nghề thông dịch. “Em có báo tin cho thầy Thomas Vũ, thầy đã giới thiệu tên em cho một số công ty thông dịch và họ có kêu em gửi lý lịch cá nhân để họ xem. Cũng may mắn là khi đi thông dịch, em luôn nhận được những phản hồi khá tốt từ các luật sư với các công ty mà em cộng tác, thành ra họ tiếp tục mời em.”

Hiện nay ngoài công việc chính là thông dịch viên bán thời gian của tòa Thượng Thẩm Quận Cam, Hương Trầm đã tiếp tục đi học lại. “Bây giờ em muốn theo nghề thông dịch trong tòa làm nghiệp để mình gắn bó, thay vì học tiếp ngành marketing vừa tốn bao nhiêu đó tiền và thời gian, lại không sử dụng bằng đó thì không mang nhiều về lợi ích cho mình. Nên em chuyển sang học về hệ thống tư pháp của Mỹ tại Cal State Long Beach. Trước là để ba mẹ vui lòng vì em sẽ học tiếp để có bằng cử nhân bốn năm đại học, sau nữa là biết đâu những kiến thức em thu nhận được từ trường đại học, em không sử dụng nhiều trong nghề nghiệp, nhưng có thể sử dụng để giúp đỡ những người khác trong cuộc sống.”


Lời khuyên cho những ai muốn bước chân vào nghề này



Với Hương Trầm, “Nếu hỏi em về lớp học hay cách thi thố như thế nào thì em sẽ giới thiệu cho thầy Thomas Vũ, vì thầy phụ trách lớp học, Thầy sẽ cho những lời khuyên tốt nhất. Em không muốn đưa ra lời khuyên mang tính chủ quan để rồi ảnh hưởng đến sự quyết định của người khác. Vì tuổi đời, tuổi nghề của em chưa bằng ai. Suy nghĩ của cá nhân em thì em nghĩ khi mình làm nghề nào đó thì phải yêu thích nghề đó, mình cảm thấy mình yêu thích chứ đừng nghĩ giá trị vật chất nhiều quá, mà còn phải nghĩ đến giá trị tinh thần nữa. Vì công việc của mình còn ảnh hưởng tới cuộc sống của người khác, tới tâm lý, tinh thần của người khác. Mình phải luôn nghĩ đến điều đó, đừng nên quá nghĩ đến lợi ích vật chất mà quên đi.”

May mắn là Hương Trầm chưa bị tai nạn nghề nghiệp trong khi thông dịch, nhưng cô vẫn gặp những điều không mong muốn, Hương Trầm chia sẻ, “Mình đi làm ở đâu mình cũng có những mâu thuẫn, có những điều mình không thích với những người đồng nghiệp. Em luôn tâm niệm mình nên làm những gì thuộc về công việc của mình, ảnh hưởng đến mình mà thôi chứ không nên và đừng có vội đánh giá người khác để rồi làm những điều không hay với người khác một cách cố tình, cái đó tạo sự khó khăn cho người khác thì không nên. Bây giờ sự cạnh tranh rất nhiều, bởi vì nhiều người quá, nhiều sự cạnh tranh quá cũng có nhiều người hơi lắt léo, có chủ ý hại người khác. Theo em mình phải biết sức của mình, khả năng của mình ở đâu để đối xử với nghề này chứ không nên hại người khác, nói xấu người khác.”

Hương Trầm còn cho rằng, “Cần phải khiêm tốn, thật thà và cố gắng hết sức khi bước chân vào ngành này. Em Luôn tâm niệm làm nghề này phải luôn có tinh thần cầu tiến, nếu mình vẫn đứng tại chổ không chịu cập nhật, trong khi trái đất vẫn xoay chuyển, thời gian vẫn liên tục thì mình đã thụt lùi rồi. Phải luôn liên tục cập nhật, học hỏi. Những cái mình biết phải chia sẻ cùng đồng nghiệp, những cái không biết thì hỏi, phải nên chân thật, khi làm lỗi thì nhận lỗi chứ không nên bào chữa cho sai lầm của mình.”


(Còn tiếp)
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 76
Posts: 13657
Has thanked: 12676 times
Have thanks: 10057 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Postby Duong Nam Anh » March 7th, 2018, 11:09 am

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

(kỳ 15)

Thông dịch viên Huỳnh Tuấn Kiệt



Luật sư Huỳnh Tuấn Kiệt từng học luật tại đại học UCLA và đã hành nghề luật sư (chuyên về luật dân sự, luật phá sản) khoảng 10 năm, nhưng rồi chỉ vì lời “rủ rê” của cô bạn thân (là nhân viên trong tòa), rủ anh học khóa huấn luyện Thông Dịch Tiếng Việt Tòa Án do Đại Học Cal State Fullerton mở (niên khóa 2009-2010) nên anh đã ghi danh đi học cùng, với ý định ban đầu chỉ là học thử cho biết. Trong khi học được nửa chừng thì cô bạn của anh bỏ cuộc, còn anh vẫn tiếp tục học tiếp. Vì càng học anh càng thích.

Anh Kiệt kể, “Tháng 12 năm 1982 khi qua đến Mỹ tôi vừa đủ 16 tuổi. Trong thời gian tôi mới qua, tiếng Việt của tôi cũng chưa thật sự giỏi, do khi còn ở Việt Nam, tôi sống dưới quê nên chẳng có ai chú ý gì đến việc học hết, tôi lại bị gắn mác là con của ngụy, nên tự biết trước sau gì việc học cũng chẳng đến đâu. Nhưng khi đó tôi rất thích đọc sách, nhờ vậy tôi cũng có chút vốn tiếng Việt. Khi qua đây, do nhu cầu cuộc sống nên phải học tiếng Anh và nhu cầu sử dụng tiếng Anh vẫn nhiều hơn. Tiếng Việt của tôi bấy giờ chỉ dùng để nói chuyện với bạn bè thôi, chứ không dùng để nghiên cứu sâu hơn. Có thể nói là trong khoảng 25 năm tôi đã không để ý gì đến tiếng Việt. Nhưng trong thời gian học để thi lấy bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án, tôi có thời gian nghiên cứu sâu hơn tiếng Việt, càng yêu thích hơn, nên quyết định gắn bó với nghề thông dịch.”



Anh Huỳnh Tuấn Kiệt mặc áo vest xanh đen đang đứng bên ngoài hàng rào lưới kín nơi Minh Béo đứng bên trong, thông dịch cho Minh Béo trong vụ xử. (Vũ Hoàng Lân/ Phố Bolsa TV)

Image
Hiện nay anh Huỳnh Tuấn Kiệt đang là Thông Dịch Viên Hữu Thệ (Certified Court Interpreter) và là nhân viên toàn thời gian của Tòa Thượng Thẩm Quận Cam (Superior court of California- County of Orange).


Không thể vừa làm luật sư vừa làm thông dịch trong một vụ


Anh Kiệt cho biết, “Dù tôi là luật sư và tôi có bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án, nhưng tôi không được sử dụng hai bằng cùng một lúc trong một vụ việc. Vì có sự xung khắc quyền lợi. Mình là luật sư thì phải bảo vệ quyền lợi của thân chủ của mình, chuyện của người ta mình không cần biết đến, chỉ biết làm sao bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho thân chủ của mình. Nhưng còn thông dịch viên thì phải luôn giữ sự trung lập, phải ráng dịch chính xác, dù lời người đó nói ra có lợi hay có hại cho người đó, hay họ chửi thề mình cũng phải dịch hết.

“Có lúc làm thông dịch, người bị can chửi thẩm phán, chửi tục khi ông tòa đang đọc cáo trạng, tôi cũng phải dịch hết những lời chửi đó. Tòa Thượng Thẩm Quận Cam nơi tôi đang làm nhân viên thông dịch toàn thời gian không có cấm tôi hành nghề luật sư. Nhưng vì có xung khắc nghề nghiệp, nên khi tôi nhận làm luật sư (thường là những vụ kiện dân sự, khai phá sản) thì tôi phải tránh làm trong tòa Thượng Thẩm Quận Cam nơi mình đang là nhân viên thông dịch của tòa. Nếu vụ xử mà tôi làm luật sư ở ngay trong tòa Thượng Thẩm Quận Cam thì tôi phải xin phép. Tôi có xin hai lần để làm luật sư cho thân chủ tại tòa tôi đang làm thông dịch, nhưng tòa không cho, nên tôi không còn làm nữa. Tuy nhiên tôi vẫn có thể làm luật sư cho thân chủ ở các tòa khác (tòa của liên bang ở Quận Cam vẫn được hoặc tòa khai phá sản, v.v. nhưng phải báo cáo cho tòa nơi tôi đang làm việc biết.”


Gian nan khi lấy bằng



Nhắc lại quá trình học và ôn luyện thi lấy bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án, anh Kiệt nói khi ghi danh học khóa huấn luyện Thông Dịch tiếng Việt Tòa Án do đại học Cal State Fullerton, học được nửa chừng anh đã nghỉ không học tiếp nữa, vì anh không hài lòng với giáo trình và cách dạy của một số giảng viên do đại học mời. Chỉ có thầy Thomas Vũ là có bằng thông dịch Hữu Thệ, đang làm thông dịch trong tòa lúc bấy giờ, còn lại những giảng viên khác đều không trực tiếp làm trong tòa, nên khi dạy, có giảng viên đã dịch những thông tin thiếu chính xác về những thuật ngữ của tòa án.

Theo anh Kiệt, “Đã dạy Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án, là một chuyên ngành thì điều tối thiểu cần có ở người dạy là phải có làm thông dịch trong tòa, nếu không thì chẳng có kinh nghiệm gì để dạy hết. Vì phần đông người học đều đã có ngành nghề khác rồi, khi giáo viên nói không đúng là học viên có thể vào tìm hiểu trên internet là biết giáo viên sai ngay. Giống như mình đi học bơi mà người dạy mình bơi lại không biết bơi, thì hơi kẹt. Thành ra khi thầy Thomas ngưng dạy, tôi là một trong số những học viên nghỉ học khóa đó, đề nghị thầy Thomas Vũ mở lớp dạy tiếp để chúng tôi học cho xong, vì đã học được 5, 6 lớp trong trường rồi.”

Dẫu là luật sư và đã học khóa huấn luyện Thông Dịch tiếng Việt Tòa Án, nhưng anh Huỳnh Tuấn Kiệt phải thi bốn lần mới đậu bằng Thông Dịch Hữu Thệ.

Anh kể, “Vì phần thi dịch song song (simultaneous interpreting) rất khó, người nói thu âm trong máy phát ra cho mình nghe, nói rất nhanh, đề thi cũ phần dịch song song (simultaneous interpreting) là 160- 170 chữ trong 1 phút. Đến lúc họ đổi đề thi mới vào tháng 1 năm 2011, dễ hơn một chút, còn khoảng 120- 140 chữ trong 1 phút. Những đề tài mà họ đưa ra trong phần thi vấn đáp, phần lớn người ngoài không biết được, chỉ có ai làm trong tòa lâu năm mới biết. Ngay cả người đó là luật sư đi nữa, cũng không biết những từ ngữ đó là cái gì để mà dịch. Ví dụ những từ ngữ trong phần tuyên án, luật sư bên dân sự như tôi thì không biết rồi. Còn luật sư bên hình sự thì cũng ít ai đi đến phần tuyên án để mà biết những từ ngữ này. Muốn nghiên cứu những từ ngữ đó thì rất khó. Tôi biết là đợt tôi đi thi lần đầu (thi đề cũ), có người vào thi xong đi ra vẫn không hiểu những từ ngữ đó là gì để dịch, khi ra khỏi phòng thi đã không biết đường đi đến chỗ đậu xe luôn. Có người đã 50 tuổi rồi sau khi thi đề thi đó, đã khóc tại phòng thi luôn.”

Anh Kiệt nói khi anh thi rớt, vì là luật sư nên anh đã vô thư viện để nghiên cứu về đề thi đó, tìm những cụm từ, những chữ nghĩa của bài thi, thì anh mới biết đó là những từ liên quan đến việc tuyên án.
Anh than phiền, “Người Việt chúng ta sống tại Mỹ đã bao nhiêu năm rồi vậy mà vẫn không có cuốn từ điển từ tiếng Anh sang tiếng Việt những từ ngữ về luật. Chỉ có một tài liệu ở tòa tại Washington State in ra và ở tòa tại Sacramento in ra, đó chỉ là tài liệu thôi, chứ từ điển về luật không có.

“Từ điển bên Việt Nam hiện nay xuất bản, thì mình đọc vô chỉ cười thôi. Vì nó không hợp với bối cảnh luật pháp tại Hoa Kỳ. Ngay những người tại Mỹ còn không hiểu đủ, khi mà họ làm hoài thì biết thôi, chứ cũng không có sự bao quát. Tôi có mua sách về luật trước 1975 tại Việt Nam để nghiên cứu, thì thấy có những khái niệm khác với bên này. Người ta cứ lấy của Việt Nam, của Tây rồi gắn lên cho là của Mỹ, nó không đúng. Ngay cả phiên xử sơ thẩm (có người không thích gọi sơ thẩm mà gọi là sơ bộ) ở bên Việt Nam cũng hoàn toàn khác bên Mỹ.”

Theo anh Kiệt,
để tìm hiểu chuyên sâu các kiến thức về ngành luật đòi hỏi phải nắm vững từ vựng chuyên ngành bởi ngành luật có cách diễn đạt không đơn giản như những chuyên ngành khác.


Những phẩm chất cần có của Thông Dịch Viên



Trong vụ xử diễn viên hài Minh Béo từ Việt Nam bị cảnh sát Garden Grove bắt ngày 24 tháng 3, 2016 với tội danh liên quan đến lạm dụng tình dục trẻ em, luật sư Huỳnh Tuấn Kiệt là thông dịch viên đảm nhận thông dịch cho Minh Béo trong hầu hết vụ xử. Anh Kiệt cho biết, “Vì tôi vừa là thông dịch, vừa là nhân viên của tòa trong vụ đó, có những điều tôi biết báo chí viết sai, hoặc những luật sư (không phải là luật sư trong vụ xử) đã trả lời tầm bậy tầm bạ trên các cơ quan truyền thanh, truyền hình, báo chí trong cộng đồng, tôi không thể ra nói lại là họ nói vậy là sai, vì mình là nhân viên của tòa. Trong vụ kiện hai bên công tố và bên bị kiện, họ nói gì họ nói, tòa là đứng giữa, do đó mình không được phê bình hay nhận xét gì hay nói gì hết, phải giữ ý kiến riêng của mình lại, không thể nói ra.”

Vì là luật sư, lại có bằng thông dịch hữu thệ, trong khi dịch, có những điều mà anh Kiệt biết “có luật sư nói với thân chủ của họ những điều sai, chỉ lấp liếm, nói cho có với thân chủ của họ, khi mình dịch cho thân chủ của họ, tôi không thể nói ra điều đó với thân chủ của họ, vì vai trò của mình chỉ là máy dịch mà thôi, mình không thể bình phẩm thế này thế kia. Đó là chuyện giữa luật sư với thân chủ của họ. Tôi thấy có những thông dịch viên không rành gì về luật, vậy mà cứ hay nói này nói kia trong khi thông dịch. Tôi tuyệt đối không làm điều đó, tôi luôn giữ ý kiến riêng của mình lại, chỉ làm tròn vai trò thông dịch mà thôi.”

Anh Kiệt kể khi anh thông dịch cho một số luật sư gốc Việt, nếu luật sư đó giỏi tiếng Việt thì có thể đồng ý với phần dịch chính xác của anh, nhưng có luật sư nói tiếng Việt không rành nhưng họ nghĩ là họ hiểu. “Khi tôi dịch những từ mà họ không biết thì họ la làng lên là tôi sai, có những chữ ví dụ như close friend tôi dịch là bạn thân, thì có luật sư đã phản đối cho là tôi dịch sai, do họ không có hiểu tiếng Việt đủ. Nhưng khi có cơ hội đi hỏi lại thì họ biết là họ sai. Còn những lúc mình dịch sai thì mình vẫn phải công nhận, chứ không bao giờ lấp liếm.

“Khi ra tòa tại Mỹ bắt buộc phải nói tiếng Anh, dù là dân sự hay hình sự. Nếu hình sự, khi người đó không hiểu tiếng Anh thì được tòa cấp cho thông dịch, còn dân sự thì phải tự thuê thông dịch hữu thệ. Dầu luật sư có thể nói chuyện riêng với người đó bằng tiếng Việt, nhưng diễn tiến ngoài tòa luôn phải có thông dịch. Trong buổi lấy khẩu cung dù luật sư đó gốc Việt và có nhân chứng người Việt, nhưng khi hỏi luật sư vẫn phải hỏi bằng tiếng Anh để tốc ký viên của tòa đánh máy hết toàn bộ phần hỏi của luật sư để tòa và bồi thẩm hiểu luật sư đã hỏi những gì và khi nhân chứng trả lời xong, luật sư vẫn phải đợi thông dịch dịch lại qua tiếng Anh cho mình.

“Có trường hợp vài luật sư gốc Việt khi nghe nhân chứng trả lời xong, họ hăng quá, trong khi thông dịch vẫn chưa dịch xong mà họ đã hỏi tiếp câu hỏi làm cho mọi người ngạc nhiên, vì chẳng ai hiểu người nhân chứng trả lời gì, do thông dịch vẫn chưa dịch xong mà luật sư đã hỏi tiếp rồi.”

Anh Kiệt cho rằng trong những buổi lấy khẩu cung có tuyên thệ, có trường hợp xảy ra mâu thuẫn giữa thông dịch viên tiếng Việt và người luật sư Việt Nam có thể hiểu tiếng Việt. Vì thông dịch viên khi dịch những từ vốn là từ ngữ mà người thông dịch đã nghiên cứu, đã học và đã dịch như vậy từ trước đến nay và biết chắc chắn là đúng. Nhưng luật sư đó không chấp nhận chữ thông dịch viên dịch, mà luật sư muốn thông dịch viên phải dịch chữ mà luật sư đó muốn. Những lúc như vậy, anh luôn yêu cầu tốc ký viên đánh máy ra nguyên từ đó bằng tiếng Việt luôn. Anh Kiệt giải thích “nếu tôi sai thì có người sửa lại, còn nếu tôi đúng thì luật sư đó sai. Khi có phần tiếng Việt đó được đánh máy trong văn bản lấy khẩu cung thì đã có phần lưu lại rồi, sau này có ai tranh cãi gì về lời thông dịch của tôi thì cứ chiếu theo phần tốc ký đã đánh máy lại để xem là đúng hay sai. Vì có những luật sư gốc Việt qua Mỹ từ nhỏ, việc học tiếng Việt của họ có thể là do xem phim chưởng hay học mấy câu tiếng Việt ở đâu đó. Những danh từ mà mình ráng dịch cho chính xác thì họ không hiểu, do đó họ hiểu lầm rồi phản ứng. Trong trường hợp như vậy chẳng lẽ mình cứ tranh cãi với nhau hoài.”

Nói về những điều không vui khi làm Thông Dịch Hữu Thệ và là nhân viên trong tòa, anh Kiệt nhận xét, “Tại nơi tôi làm, có người có khả năng, làm tốt công việc, nhưng vẫn có người không có khả năng, lấp liếm đủ chuyện. Tôi không tự cho là mình dịch hay. Tôi cũng hay làm lỗi, nhưng mà mình làm lỗi thì biết và ráng học hỏi thêm. Có một số người tôi thấy không nên ở trong ngành này, hại người ta thêm thôi, chứ chưa chắc giúp gì được. Nhiều khi họ không hiểu gì hết khi dịch. Không biết là họ mới vào nghề hay họ không chịu đi tìm tòi nghiên cứu. Vì có những người không biết, nhưng chịu khó tìm tòi nghiên cứu thì cũng ra thôi. Ở Mỹ này muốn nghiên cứu gì thì từ vỡ lòng lên đến cao siêu cũng có để mình nghiên cứu thôi.

“Vậy mà vẫn có một số người thông dịch tầm bậy tầm bạ. Tôi có lần ngồi kế một thông dịch trong một phiên xử sơ bộ. Đây chỉ là phiên tòa để xét người đó có nên đem ra bồi thẩm đoàn để xử không. Cuối buổi thì quan tòa có nói là có đủ bằng chứng để mang bị cáo ra xử trước bồi thẩm. Vậy thôi. Vậy mà người thông dịch đó dịch là tòa nói anh có tội. Tôi ngồi gần đó gần như chết đứng. Tôi nói với người đó mà họ tỉnh queo, còn bực tôi nữa.”

Theo anh Kiệt, “Từ ngữ thì nó bao la lắm, phải ráng học thôi, có những lúc mình không biết từ đó dịch sao. Nhưng vẫn có những điều mình nghiên cứu được về những trình tự của tòa, vân vân, để biết mà dịch cho đúng. Nhưng vẫn có một số người chẳng cần tìm hiểu gì hết.”

Anh Kiệt kể, “Khi dịch trong tòa, có một số từ mình biết là dịch được, nhưng không chính xác lắm, mình không hài lòng lắm, thường những lúc như vậy khi về lại phòng là tôi đưa ra với các đồng nghiệp để bàn thảo với nhau. Thì lại có một số người họ giấu là họ không dịch được, hoặc tệ hơn là có người khi dịch, bị cáo nói thẳng với họ là anh dịch gì tôi không hiểu gì hết.

“Trong một lần tôi dịch trong một phiên xử sơ bộ, khi tôi dịch, tôi phải nói rất nhỏ chỉ cho người bị cáo đó nghe, không để ai nghe hết, người bị cáo mang tai nghe để nghe lời dịch thì thầm của tôi. Sau một tiếng đồng hồ thì tôi ngưng, đổi qua cho người thông dịch khác. Được một lúc thì người bị cáo đó ngoắc tôi lên và kêu tôi dịch cho bị cáo đó, bị cáo than phiền là anh kia dịch bị cáo đó nghe không hiểu. Nghe vậy thì tôi đồng ý và dịch cho bị cáo.

“Người thông dịch kia khi ra, không biết anh ta sợ mất việc hay vì điều gì, mà tìm người chơi cùng nhóm với anh ta, nói rằng anh ta đang dịch ngon lành, thì tự dưng tôi lên giành để tôi dịch. Rồi bắt đầu đồn lên, hăm he sẽ đem ra trước công đoàn. Khi việc vậy xảy ra, với tôi rất dễ dàng. Vì người nhân chứng câu chuyện vẫn còn sống, nên tôi mời người đó viết ra sự việc bằng tiếng Việt. Sau đó người thông dịch kia phải xin lỗi tôi.

“Tôi đưa việc này ra để muốn nói rằng vẫn có những thông dịch giấu sai lầm của mình. Thật ra thì ai cũng biết có ngày mình dịch rất hay, chữ nghĩa ở đâu chạy ra trôi chảy, dù mình chưa nghĩ tới. Nhưng cũng có ngày chữ không chạy ra trơn tru như vậy, có thể do hôm trước mình ngủ không đủ hay mình đang lo lắng vấn đề gì đó, nếu mình dịch không được thì trình bày cho biết hôm nay mình dịch không được vì lý do gì đó. Nhưng vẫn có người giấu cái sai của mình, chối và đổ thừa người khác. Người thông dịch rất cần phải trung thực, không được giấu dốt rồi lấp liếm cái sai của mình.”


(Còn tiếp)
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 76
Posts: 13657
Has thanked: 12676 times
Have thanks: 10057 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Postby Duong Nam Anh » March 9th, 2018, 3:53 pm

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Kỳ 16

Nhu cầu công việc của nghề thông dịch tiếng Việt có nhiều thật không? (phần 1)



“Khi gia đình tôi đến Hoa Kỳ lần đầu tiên vào năm 1975, hầu như là không có luật sư người Mỹ gốc Việt nào mà được huấn luyện ở xứ này, không có thẩm phán Mỹ gốc Việt nào, và rất ít, nếu may mắn thì có thông dịch viên Việt Nam trong tòa án. Vì vậy, nhiều người trong cộng đồng chúng ta không dám báo cáo tội ác hay những lạm dụng, không thưa kiện nhau, ly dị nhau hay kể cả tranh cãi về những giấy phạt lưu thông. Chướng ngại về ngôn ngữ đã cản trở không cho phép họ thực hiện quyền lợi pháp lý của họ.”


Đây là phần mở đầu trong bài phát biểu bằng tiếng Anh về sự quan trọng của ngành thông dịch trong luật pháp của nữ Chánh Án Cheri Phạm (Tòa Thượng Thẩm California của Quận Cam) tại buổi lễ cấp chứng chỉ tốt nghiệp vào ngày 8 tháng 12, 2012 của khóa 2 (cũng là khóa cuối) chương trình huấn luyện Thông Dịch Pháp lý tiếng Việt- tiếng Anh (do Phòng Giáo Dục Mở Rộng thuộc đại học Cal State Fullerton mở ra), đã được Đỗ Thái Kiều thông dịch sang tiếng Việt và được biên tập lại bởi Uyen V., Michael R., Steven D. and Phong L.


Image
Chánh Án Cheri Phạm (Thanh Phong/ VD)



Trong bài phát biểu, nữ chánh án Cheri Phạm có nhắc lại, “Ngay cả khi tôi vào học luật năm 1987, những phương sách hỗ trợ pháp lý cho người Mỹ gốc Việt cũng rất là giới hạn. Tôi là một trong ba người Mỹ gốc Việt, và người phụ nữ Mỹ gốc Việt đầu tiên tốt nghiệp trường Luật ở Berkeley năm 1990. Và sau khi tốt nghiệp và thi đỗ bằng luật, tôi khám phá rằng luật pháp lúc ấy chỉ là nghề nghiệp cho giới nam người da trắng mà thôi. Lúc đó, rất ít văn phòng luật sư nào lại muốn mướn những luật sư thiểu số. Vì thế những luật sư thiểu số này không có cách gì khác ngoài làm việc công và làm cho những cơ quan của chính phủ.

“Tôi bắt đầu sự nghiệp pháp lý của tôi ở Văn Phòng Luật Sư Công ở Quận Cam nơi mà tội biện hộ cho những người bị cáo buộc tội phạm hình sự, bao gồm các thanh thiếu niên Mỹ gốc Việt bị cáo buộc với những tội phạm hình sự nghiêm trọng về băng đảng. Tôi vẫn còn nhớ những bị cáo này và gia đình họ đã thống khổ và hoang mang biết bao vì họ không quen thuộc với hệ thống Tư pháp và họ không hiểu quá nhiều từ ngữ pháp lý đang được sử dụng trong tòa án.

“Không có chương trình dạy thông dịch pháp lý như là chương trình mà quý vị vừa hoàn tất. Chương trình này không những huấn luyện phương pháp thông dịch mà còn dạy những nguyên tắc ứng xử khi thông dịch, và những hành vi mà một thông dịch viên có thể và không thể làm. Làm luật sư công thời xưa đó thì tôi nhớ có dùng vài thông dịch viên không những chỉ thông dịch thôi mà họ lại thúc đẩy và đề nghị với thân chủ tôi nên nhận tội. Điều này hoàn toàn không đúng lý và vượt ra ngoài phạm vi làm việc của thông dịch viên.”

Chánh án Cheri Phạm nhận xét, “Khi tôi trở thành Công Tố Viên cho Văn Phòng Biện Lý Quận Cam vào năm 1997, sự khó khăn về ngôn ngữ không chỉ xảy ra trong tòa án mà thôi. Nó trở thành một trở ngại trong những vụ án liên hệ đến những nạn nhân và nhân chứng Mỹ gốc Việt. May là tôi nói tiếng Việt trôi chảy nên tôi có thể giao tiếp với những nạn nhân và nhân chứng này và giúp họ chuẩn bị cho những lời khai ở tòa.

“Nhưng đối với những người đồng nghiệp của tôi trong Văn Phòng Biện Lý mà không biết nói tiếng Việt thì việc phỏng vấn và chuẩn bị cho những nạn nhân hay nhân chứng người Việt là cả một thách thức. Không có và chỉ có một vài người nói tiếng Việt và... có thể giúp đỡ được thôi.”

Cũng trong bài phát biểu này, chánh án Cheri Phạm cho rằng, “Một yếu tố vẫn không hề thay đổi bao nhiêu năm nay, và đó là nhu cầu cho thông dịch viên, trong tòa hình sự, dân sự cũng như tòa án gia đình. Khi cộng đồng chúng ta phát triển thì số người dính líu đến những tranh tụng nghề nghiệp, hợp đồng, kinh doanh, tài sản và quyền giữ trẻ cũng tăng lên theo. Và một điều quý vị nên nhớ rằng không phải chỉ có tòa án mới cần thông dịch viên, mà tại các buổi điều trần, ngoài tòa án và những buổi thụ lý hành chánh bao gồm cả những buổi thụ lý với Ủy Ban Nghề Nghiệp.

“Làm Thẩm Phán hai năm qua đã khẳng định thêm giá trị của thông dịch viên pháp lý. Trong chức vị hiện nay của tôi ở Tòa Án Gia Đình, khi mà 80% người kiện tụng tự đại diện cho họ, và nửa phần số người này không nói được tiếng Anh, và nhất là khi có quá nhiều mẫu đơn và luật lệ phải noi theo, thì thông dịch viên đóng một vai trò rất quan trọng vì họ cần phải dẫn dắt những người kiện tụng này qua những mê lộ của giấy tờ và quá trình pháp lý. Không có thông dịch viên thì tòa án sẽ ngừng hoạt động.
“Như tôi đã nói một năm rưỡi trước đây khi chương trình thông dịch này chưa bắt đầu là quý vị đang đi vào một nghề nghiệp không những là quan trọng cho sự sống còn của hệ thống hiến pháp nhưng cũng là, theo như Thạc Sĩ Normal đã nói, một nghề nghiệp rất là cao quý. Dịch vụ mà quý vị sắp sửa cung cấp và sẽ cung cấp sẽ giúp củng cố cơ bản về sự bình đẳng trong việc sử dụng luật pháp bằng cách làm cho hệ thống pháp lý được dễ dàng cho tất cả mọi người trong cộng đồng Việt-Mỹ.”

Trong phần kết của bài phát biểu, chánh án Cheri Phạm kết luận, “Tôi không muốn quý vị hiểu lầm. Chúng ta đang ở trong một kinh tế suy xụp và tôi chắc rằng quý vị đều đã nghe qua hay đọc về dự thảo của Thống Đốc Brown về việc cắt giảm ngân quỹ tòa án toàn tiểu bang. Trong lúc này chúng ta chưa biết được những ảnh hưởng của dự thảo này ra sao. Trong tình trạng kinh tế khó khăn thì việc làm trong thị trường luôn luôn trở nên cạnh tranh hơn. Nhưng xin đừng nản lòng. Quý vị đã đi bước đầu tiên đầu tiên khi hoàn tất chương trình huấn luyện này. Cố tâm cho việc thi đỗ bằng thị thực này thì quý vị sẽ thấy rằng mọi công lao của mình sẽ được đền bù.

“Cho dù quý vị không trở thành thông dịch viên hữu thệ, quý vị vẫn có thể tìm được việc làm trong phạm vi tư. Trong lãnh vực Luật Gia Đình, trừ khi là một vụ bạo hành trong gia đình, luật sư và hai bên phải mướn thông dịch viên riêng. Quý vị nên liên lạc với những văn phòng luật sư. Quảng cáo những dịch vụ của mình.” (ngưng trích)


Thu nhập của Thông Dịch Viên Hữu Thệ có thật sự cao?



Thông dịch viên Thomas Vũ
, có kinh nghiệm gần 40 năm làm Thông Dịch Hữu Thệ tại các tòa án tiểu bang, liên bang và Bộ Tư Pháp California, là thầy giáo từng được Phòng Giáo Dục Mở Rộng thuộc đại học Cal State Fullerton mời dạy khóa đầu tiên chương trình huấn luyện Thông Dịch Pháp lý tiếng Việt- tiếng Anh của trường mở.

Ông cũng đã tự mở riêng chỉ mình ông dạy các khóa luyện thi Thông Dịch Viên Hữu Thệ Tòa Án và Thông Dịch Viên Hữu Thệ Y Tế và đã có rất nhiều khóa sinh theo học lớp ông dạy, thi đậu bằng Hữu Thệ và vài người đang làm nhân viên thông dịch toàn thời gian, bán thời gian cho tòa Thượng Thẩm Quận Cam.

Nhận xét về nhu cầu của nghề nghiệp này, ông Thomas Vũ khẳng định, “Nghề thông dịch tiếng Việt là một trong những nghề “hot” nhất hiện nay tại Hoa Kỳ. Là một nghề có nhu cầu rất cao và có nhiều cơ hội làm việc với chính quyền tiểu bang và liên bang. Qúy vị hãy lên mạng internet xem, sẽ thấy có rất nhiều tòa án trên khắp nước Mỹ rất cần thông dịch viên gốc Việt. Khi quý vị đậu bằng Thông Dịch Hữu Thệ tại California, tên của thông dịch viên sẽ được bỏ vào National data page, mỗi lần vào tòa thông dịch, tòa sẽ kiểm chứng mình có bằng hay không, là ra hết.

“Khi đậu tại California, quý vị có thể qua một trong 42 tiểu bang trong danh sách Liên Hội Các Tiểu Bang Thành Viên (Consortium Member States) để làm thông dịch trong tòa, nhưng lương sẽ thấp hơn tại California, tuy nhiên có một số tiểu bang trả tiền công còn cao hơn tiểu bang California.

“Riêng tại California, dù thông dịch mới có bằng hay có bằng lâu năm khi là nhân viên của tòa thì đều được trả lương rất cao, khoảng hơn $100,000/ 1 năm (bao gồm cả quyền lợi về bảo hiểm xã hội, y tế, ngày nghỉ bệnh, nghỉ phép…). Nếu là nhân viên tiểu bang, người đó không phải đóng tiền SSI nhưng lại được bỏ vào quỹ để dành khi về hưu. Còn nếu quý vị không phải là nhân viên của Tòa, chỉ là Thông Dịch Viên Hữu Thệ tự do, thì thù lao được trả gấp 2, gấp 3 làm nhân viên trong tòa, tuy nhiên quý vị không có những quyền lợi về bảo hiểm xã hội, y tế, ngày nghỉ bệnh, nghỉ phép.

“Ngay như cá nhân tôi nay đã nghỉ hưu ở tòa hơn 1 năm rồi và bây giờ vẫn còn làm cho một số tòa án và nhiều nơi khác, nhưng với tư cách làm freelance (tự do). Có những ngày công ty thông dịch gọi cho tôi giao 4, 5 việc, nhưng tôi không thể nhận hết, vì không đủ thời gian để làm.”

Ông Thomas Vũ tiết lộ thêm, “Khi trả tiền cho Thông Dịch Viên Hữu Thệ cho một lần thông dịch, thì phải trả nửa ngày hoặc cả ngày, chứ không trả theo giờ. Nửa ngày (là từ 0 phút- 3 tiếng được tính là nửa ngày) trả 350 đồng, nhiều khi tới dịch khỏang 15 phút thôi, vẫn nhận đủ 350 đồng. Lái xe đi xa, được trả 55 xu/1 mile. Tiền thông dịch cả ngày thì được 700 đồng. Nếu thông dịch trên 6 tiếng, thì tiếng thứ 7 trở đi được thêm 150 đồng hoặc 200 đồng/ 1 giờ, đó là tiền cho giờ phụ trội. Ví dụ từ 9 giờ đến 3 giờ là 6 tiếng, và từ 3 giờ đến 4 giờ 10 phút là được tính thành 2 tiếng phụ trội.

“Nếu buổi thông dịch đó nghỉ giờ ăn trưa, đồng hồ vẫn chạy như thường, nghĩa là vẫn được tính vào giờ làm việc của quý vị. Những Thông dịch nào có bằng Thông Dịch Hữu Thệ về Y Tế thì tiền công có thấp hơn bên Thông Dịch Hữu Thệ Pháp Lý, trung bình một ngày khoảng 500 đồng, nửa ngày là 250 đồng, nhưng không bị áp lực nhiều như dịch bên pháp lý (legal), dịch bên legal cần phải biết nhiều hơn, còn bằng Thông dịch Hữu thệ về Medical thì chỉ dịch về Medical thôi.

Còn với những thông dịch viên không có bằng Thông Dịch Hữu Thệ thì chỉ được trả khoảng 25 đồng / 1 giờ thôi, có bằng thì tiền công cao hơn. Có bằng thì chỉ cần làm cho một công ty là đủ sống rồi, còn không có bằng, phải làm nhiều nơi.”

Thông Dịch Viên Ái Trinh từng theo học khóa luyện thi Thông Dịch Viên Hữu Thệ Tòa Án và Thông Dịch Viên Hữu Thệ Y Tế của ông Thomas Vũ mở, là một trong số ít Thông Dịch Viên gốc Việt thi đậu cả 2 bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án (Thi đậu vào đầu năm 2015) và Thông Dịch Hữu Thệ Y Tế (thi đậu vào giữa năm 2015).

Hiện nay chị đang là Thông Dịch Viên tự do, chị cho rằng, “Quý vị cần phải thực tế. Người Việt mình cực chẳng đã mới ra tòa, nghề này không cần nhiều thông dịch lắm đâu. Nếu mình giỏi, mình may mắn thì có thể có nhiều công việc. Nhưng nếu mình không may mắn hơn bạn của mình, mình cũng sẽ không có việc, cũng sẽ không có tiền. Tôi chọn làm nghề này vì hiện giờ tôi đã đủ sống với số tiền đã dành dụm từ công việc trước đó. Tôi làm nghề này là vì tôi rất yêu công việc thông dịch và muốn giúp đỡ đồng hương bị hạn chế về tiếng Anh. Tôi cũng có nhận làm thông dịch qua những tiểu bang khác trong nước Mỹ, ví dụ như tiểu bang Arkansas, tôi làm được việc, nên được yêu mến và thường được họ mời tôi qua thông dịch. Tuy nhiên phải khoảng 2, 3 tháng thì họ mới gọi cho tôi 1 lần, mời tôi qua Arkansas thông dịch. Một năm họ chỉ có 4, 5 case cần đến Thông Dịch Viên Hữu Thệ tiếng Việt thôi. Ngoài ra tôi còn đi Houxton (tiểu bang Tesax), hay phía bắc California, nhưng không có nhiều case đâu.”

Chị Ái Trinh cho biết thêm, “Tôi rất thích dịch các buổi hội nghị về thương mại, ngoài ra tôi cũng có nhận thông dịch các hội nghị về môi trường, nhưng thường chỉ có nơi nào có nhiều tiền mới thuê thông dịch có bằng hữu thệ, còn thì những buổi thông dịch này không cần người có bằng, họ sẽ mướn người không có bằng, vì sẽ trả tiền không nhiều bằng người có bằng.”

Với Thông dịch viên Hữu Thệ Hương Trầm hiện đang là nhân viên thông dịch bán thời gian của tòa Thượng Thẩm quận Cam nhắc lại gia đoạn khi vẫn còn là thông dịch viên tự do “nhiều nhất là khoảng trong một tuần em có được 2 đến 3 ngày được công ty thông dịch giao việc, em may mắn là được làm thông dịch cả ngày full day nhiều, nên dù làm 2- 3 ngày trong 1 tuần thôi, nhưng họ trả full day và cộng thêm tiền xăng nữa, vì em làm 3 hôm liên tiếp. Hôm thì ở San Bermino, hôm thì ở San Diego, hôm thì ở Riverside thành ra chạy khắp nơi hết, cũng đủ nuôi sống cho cả 2 tuần rồi.

“Vì em còn độc thân thì đủ, nhưng nếu lập gia đình và có con cái thì cần phải có 2 nguồn thu nhập mới đủ. Là Thông Dịch có bằng Hữu Thệ đi làm tự do cho các công ty thông dịch và các tòa thì tiền công được trả nhiều hơn trong mỗi lần thông dịch, nhưng không có chắc được là làm mỗi ngày, cũng có tháng em chỉ có 2- 3 công việc thôi. Vì do cá nhân em lúc đó không có gửi lý lịch cá nhân đến nhiều công ty thông dịch, không có tạo mối quan hệ nhiều. Nhưng bây giờ làm nhân viên bán thời gian trong tòa thì lương của em ổn định hơn.”

Thông dịch viên Điền Phạm đã có bằng Hữu Thệ, hiện làm thông dịch viên tự do, khẳng định, “Nếu nói những Thông Dịch Viên có bằng Hữu Thệ sống bằng nghề thông dịch tự do không phụ thuộc vào việc làm khác thì không đủ đâu. Vì số cung quá cao (người làm thông dịch hiện nay nhiều hơn hồi trước) so với nhu cầu (Vì người Việt vốn rất hạn chế việc ra tòa). Cung cao mà cầu thấp thì giá tiền thù lao của người thông dịch bị hạ xuống. Trừ khi nào mình cứng cựa, giữ giá cao của mình.

“Tuy nhiên cũng chỉ đủ sống, chứ không giàu có. Cá nhân tôi không phải tuần nào cũng có việc, 2 lần là nhiều lắm rồi. Tùy theo nhu cầu, có tháng không có việc, cũng có tháng làm cả tuần, làm luôn cuối tuần, nhưng không phải lúc nào cũng được như vậy. Tôi cũng có nhận đi thông dịch ở nhiều tiểu bang, như Michigan… được bao chi phí di chuyển, ăn ở. Vì một số tiểu bang ở Hoa Kỳ không có nhân viên Thông dịch tiếng Việt Hữu Thệ trong tòa, khi cần thông dịch ở tòa thì họ thuê Thông dịch Hữu Thệ từ nơi khác đến.”


(còn tiếp)
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 76
Posts: 13657
Has thanked: 12676 times
Have thanks: 10057 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Postby Duong Nam Anh » April 1st, 2018, 8:09 pm

Thông dịch viên Việt ngữ tại Hoa Kỳ

Kỳ cuối



Nhu cầu công việc của nghề thông dịch tiếng Việt có nhiều thật không? (phần 2)



Tự nhận bản thân có cái nhìn cực đoan hơn các đồng nghiệp khác về vấn đề thù lao của nghề thông dịch, thông dịch viên Huỳnh Tuấn Kiệt (là nhân viên toàn thời gian của Tòa Thượng Thẩm Quận Cam) cho rằng giá cả của ngành thông dịch dẫu chưa tệ như ngành nail, nhưng trước sau gì ngành này cũng bị phá giá như ngành nail.

Image
(Getty Images)



Anh Kiệt chia sẻ, “Không phải tôi nói xấu người Việt mình, nhưng thực tế thì ai cũng biết với ngành nail, hồi xưa một người đi làm nail có thể nuôi cả gia đình và lo cho con đi học đại học. Còn bây giờ, người làm nail sống ở quanh vùng Little Saigon này muốn nuôi sống bản thân chưa chắc đã được.

“Ngành thông dịch dẫu vẫn chưa tệ như nail, nhưng trước sau gì ngành này cũng bị phá giá như nail. Tôi vẫn giữ giá gần như cao, không phải tôi tự cho là mình giỏi hay gì hết, nhưng vì tôi làm trong tòa, tôi không ra làm bên ngoài, tôi vẫn có lương trong tòa dù hôm đó không có việc, tôi chỉ ngồi đọc sách. Còn nếu ra làm bên ngoài, tôi phải xin nghỉ ngày làm trong tòa, tôi sẽ mất ngày lương.

“Vì vậy nếu có nhận làm bên ngoài tôi đòi cho đúng giá thì mới đi. Còn những người chưa là nhân viên của tòa thì hơi kẹt, vì họ muốn có việc làm, nên phải xuống giá. Tôi biết có người miệng thì nói là luôn giữ giá, không phá giá khi nhận thông dịch, thế nhưng thật ra chính họ lại chịu hạ giá rất thấp. Họ cứ tưởng không ai kiểm tra được chi tiết này, tôi biết ai giữ giá, ai không giữ giá, vì tôi có thể kiểm tra được.”


Cạnh tranh bằng phá giá



Anh Kiệt tiết lộ, “Thù lao của Thông Dịch có bằng Hữu Thệ hồi xưa, nếu ở Quận Cam, đi nửa ngày lấy khoảng 400 đồng, thì bây giờ gần như không còn giá đó nữa. Trong ngành thông dịch gần như lệ bất thành văn, nếu đi những nơi ở trong Quận Cam thì không lấy tiền xăng, người nào muốn đòi thì có lẽ cũng được, đây là sự thương lượng giữa hai bên. Nhưng ra khỏi biên giới Quận Cam thì chắc chắn là phải có tiền xăng cho mình. Hồi trước, làm sáu tiếng, không có nghĩa là dịch ba tiếng rồi ngừng ăn trưa, mới tính tiếp thời gian dịch, mà là tính luôn thời gian ăn trưa. Đó là hồi xưa. Còn bây giờ thì không như vậy nữa.”
Theo anh Kiệt, “Ngành này nếu nói về vấn đề thù lao thì phải kể rất dông dài. Ngày xưa, khi tôi chưa thi lấy bằng thông dịch, vẫn hành nghề luật sư, tôi thấy số người Thông Dịch có bằng Hữu Thệ không nhiều. Có rất nhiều lý do không có nhiều. Đề thi quá khó là một phần. Còn một điều nữa là vì hồi xưa (theo tôi biết thì từ cuối thập niên 1970 đầu 1980) tiếng Việt không phải là ngôn ngữ cần phải có Thông Dịch Hữu Thệ. Khi đó những người biết rành tiếng Anh, tiếng Việt vào làm trong tòa, rồi giới thiệu những người quen biết của mình vào làm trong tòa luôn. Ngành này không phổ biến ở bên ngoài.

“Theo thời gian, khi người Việt ở đây đông quá rồi, thì tiếng Việt bắt buột phải là một ngôn ngữ của Thông Dịch phải có bằng Hữu Thệ, vì vậy mới ra luật bắt buột phải thi. Khi đó tôi chưa qua Mỹ, nhưng tôi nghe một số người kể là phần thi lúc đó rất dễ. Do những người đã thông dịch quen trong tòa rồi thì khi thi bài thi này dễ dàng vì đã quen thuộc với những câu mà họ đã quá quen khi dịch trong tòa. Vậy mà vẫn có người đang là nhân viên của tòa nhưng thi không đậu, vì thi không đậu, nên họ đã phản đối việc thi lấy bằng vì cho rằng họ đã làm lâu năm rồi.”

Nói về sự khan hiếm Thông Dịch tiếng Việt có bằng Hữu Thệ cách nay khoảng 10 năm, anh Kiệt giải thích, “Khi đề thi đưa ra thi tuyển lấy bằng quá khó, trong khoảng thời gian 10 năm gần như là không có ai đậu hết. Vì không có ai đậu hết, thì lại không có đủ thông dịch để dịch trong tòa. Không đủ thông dịch không có nghĩa là do nhu cầu cao, mà vì không có ai đậu hết, do đó những người làm Thông Dịch Hữu Thệ lúc đó, nếu muốn có họ dịch, thì họ ra giá bao nhiêu, các luật sư và thân chủ cũng phải chấp nhận.
“Có một số Thông Dịch Hữu Thệ làm trong tòa, một số làm tự do bên ngoài, nếu gọi ngày đó không có ai hết, chỉ có người đó thôi, nếu người đó không đi thì phiên xử hay buổi lấy khẩu cung không diễn ra được, vì không có người thông dịch. Hiểu điều này, nên người Thông Dịch Hữu Thệ sẽ ra giá cao trên trời dưới đất, hầu hết đều phải chấp nhận. Theo tôi hiểu, có một số Thông Dịch Hữu Thệ là nhân viên của tòa thời điểm đó, họ đang làm trong tòa, nhưng khi công ty thông dịch ở ngoài gọi họ, họ vẫn đi ra dịch bên ngoài để kiếm thêm. Tòa có biết thì cũng không làm gì được, vì nếu đuổi việc người đó thì sẽ không có ai làm thông dịch trong tòa.”

Anh Kiệt cho rằng nếu trong khoảng 10 năm trước không có ai đậu bằng Thông Dịch Hữu Thệ tiếng Việt, thì khoảng 5 năm gần đây đã có khoảng 25 người đậu, vì “Đã đổi đề thi mới tương đối dễ hơn đề thi cũ. Hồi xưa, người trong ngành này gần như là giấu nghề hoặc không muốn chia sẻ gì với ai, nên những người đi thi phần đông là đơn thân độc mã, không có tài liệu nghiên cứu để hướng dẫn cho họ, nên khi đi thi nhớ được bao nhiêu thì về ôn lại thi tiếp. Sau đó rớt nhiều lần quá thì bỏ cuộc.

“Bây giờ đi thi có sự hướng dẫn, có những lớp luyện thi mở ra, thậm chí có những người học cùng nhau trong lớp, chơi với nhau thành một nhóm để cùng ôn luyện, đó là chuyện tốt. Nhưng bên cạnh cái tốt vẫn có cái tiêu cực hơn là khi những người đó đi thi xong, về ráp đề lại với nhau, mà một đề xài tới xài lui nhiều, không đổi đề, khi cả nhóm cùng ráp đề lại với nhau để học tủ, thì sẽ có cơ hội đậu nhiều hơn. Thi đậu là một chuyện, khi vào làm công việc thực tế thì lại là chuyện khác. Có người có khả năng thật sự, có người thì không.”

Trước khi thi đậu bài thi vấn đáp [Oral test, gồm ba phần: Dịch theo văn bản (sight), Nối đuôi (consecutive) và song hành (simultaneous)], luật sư Huỳnh Tuấn Kiệt đã thi đậu bài thi viết, nên đã xin được việc làm thông dịch viên tạm thời tại tòa West Justice Center thuộc tòa Thượng Thẩm Quận Cam.
Anh Kiệt kể, “Lúc đó tôi biết nhu cầu cần Thông Dịch Hữu Thệ trong tòa rất cao và biết là 5, 6 người thi đậu bằng thời trong điểm đó (từ 2010- 2013) sẽ được mướn vào làm. Nhưng khi mướn đủ rồi thì những người đậu sau chỉ đợi ai nghỉ hưu hoặc bị đuổi việc mới có cơ hội vào làm trong tòa mà thôi. Nhưng thông dịch gần như không có ai nghỉ hưu, chỉ có ông Thomas Vũ xin nghỉ hưu thôi, chứ nhiều người vẫn tiếp tục dịch đến khi đi hết nổi mới thôi. Tiếng Việt thì tôi chưa thấy, nhưng bên tiếng Tây ban Nha, có người bước vô tòa họ không biết trời trăng gì mà vẫn đi làm, có lẽ họ cần tiền hay họ không muốn ở nhà buồn chán hay gì đó thì tôi không biết.

“Bây giờ có nhiều người thi đậu có bằng, tòa muốn mướn vào làm nhân viên của tòa cũng không có chổ cho làm. Làm trong tòa thì có ngày rất bận, ví dụ có hôm khởi đầu cho một phiên xử, tôi bận việc từ lúc 9 giờ sáng đến 4 giờ 30 mới xong. Nhưng cũng có những ngày mình rất rảnh. Là nhân viên của tòa, lãnh lương toàn thời gian 8 tiếng, dù hôm đó trong tòa không có việc, mình vẫn phải có mặt trong khuôn viên của tòa, đi vòng vòng, hay ngồi đọc sách, nghiên cứu tài liệu… hoặc vào những phòng tòa đang xử để học hỏi.”

Anh Kiệt giải thích, “Theo tôi biết ở tòa Thượng Thẩm Quận Cam hiện nay có 9 Thông Dịch Viên tiếng Việt toàn thời gian và 1 thông dịch viên bán thời gian (là Hương Trầm), mà Quận Cam là nơi người Việt sống đông nhất, Các thông dịch viên làm tại tòa ở Westminster nhiều hơn, kế đến là tòa tại Santa Ana, chỉ chạy lên Fullerton là thấy hiếm rồi, chạy xuống New Port Beach còn hiếm hơn nữa. Chín thông dịch viên toàn thời gian thì có hai người đóng ở bên tòa về luật gia đình, thanh thiếu niên, còn ba người ở Santa Ana, tất cả còn lại là ở Westminster.

Những tòa khác bận thì kêu người ở tòa Westminster chạy qua làm bên tòa đó, có một số người tình nguyện qua, còn một số khác lại không đi. Tòa ở San Diego chỉ có một người làm toàn thời gian. Ở San Jose có ba, bốn người gì đó, Sacramento có một người toàn thời gian, trước đó chỉ mướn người khi có việc vào dịch thôi, chứ không làm nhân viên trong tòa. Các quận San Bernardino và Riverside lại không có ai cả, khi cần thì mướn Thông Dịch có bằng Hữu Thệ ở bên ngoài vào thông dịch.”

Nhắc lại thời gian khi vẫn còn ít Thông Dịch thi đậu bằng Hữu Thệ tiếng Việt, nên xin vào làm nhân viên trong tòa vẫn dễ dàng hơn mấy năm gần đây, anh Kiệt kể, “Hồi xưa khi tòa thiếu Thông Dịch có bằng Hữu Thệ, khi tôi đang đi học lớp luyện thi Thông Dịch Hữu Thệ, người coi về thông dịch trong tòa có vào lớp đến nói với từng người nếu thi đậu là phải gọi cho họ liền. Vì lúc đó họ sợ mình đậu sẽ đi qua làm cho những tòa khác, thì họ không có người. Anh Lưu Ngọc Bảo là luật sư đã đậu bằng Thông Dịch Hữu Thệ trước tôi hai năm (Anh là học viên của khóa học do thầy Thomas Vũ dạy) khi anh Bảo đậu (cuối tháng 9 năm 2010) tôi có nghe kể không chính thức, anh gọi báo với tòa là được người coi về thông dịch trong tòa nói anh làm giấy tờ để vào làm trong tòa, mà không cần phải phỏng vấn xin việc gì hết. Đến khi cô Anh Đào (là học viên của lớp luyện thi của thầy Thomas Vũ) đậu sau anh Bảo một năm cũng không cần phỏng vấn xin việc, và năm sau là tôi đậu thì họ có phỏng vấn tôi, sau đó họ có mướn thêm 2 người nữa. Thời điểm đó mới có bằng là được tòa nhận liền.”

Không chỉ xin làm nhân viên trong tòa dễ dàng, mà lúc bấy giờ do chưa có nhiều người có bằng Hữu Thệ, nên Thông Dịch Hữu Thệ nhận thêm việc từ các công ty thông dịch cũng ít bị canh tranh hơn. Anh Kiệt nói, “Tôi còn nhớ lần đó có công ty thông dịch gọi điện để thuê tôi dịch, khi người ta gọi, tôi không trả lời, vì hôm đó tôi đang làm việc trong tòa. 2 ngày sau tôi gọi lại, công việc đó vẫn còn cần. Nhưng sau khi tôi đậu bằng Hữu Thệ chỉ khoảng hơn 1 năm gần 2 năm thôi, có thêm rất nhiều người thi đậu, thì công việc của công ty thông dịch đã có thêm nhiều người muốn làm. Do vậy khi có việc cần Thông Dịch Hữu Thệ, công ty thông dịch gửi text cho một nhóm, hay email ra. Nếu mình trả lời chậm trong vòng 2- 3 phút là công việc đã bị người khác lấy rồi, chứ không còn chờ đến 2 ngày sau như hồi tôi mới có bằng. Hơn nữa tiền công cũng thấp xuống chứ không còn cao như hồi trước nữa.”

Thông dịch viên Hữu Thệ Huy Hoàng đã thi đậu bằng bằng Thông Dịch Hữu Thệ Tòa Án vào năm 2015, từ đó đến nay anh đang là thông dịch viên tự do cộng tác với các luật sư trong những buổi lấy khẩu cung và làm tự do cho các tòa án thuộc 3 quận Los Angeles, Orange County và San Bernardino cho biết, “Vì làm tự do, nên thù lao tôi chỉ nhận được khi có việc thôi, chứ không phải nhân viên thông dịch chính thức của tòa, nên tôi không thể “sống khỏe” với nghề thông dịch. Anh Kiệt nói đúng lắm, ngành này mai mốt sẽ giống ngành nail, vì Việt Nam mình rất thích phá giá. Hình như các luật sư và công ty thông dịch họ cũng hiểu điều đó, nên khi gửi việc làm đi, hồi xưa thì gửi riêng cho từng người, còn giờ họ gửi hết cho mọi người luôn. Khi mình nhận được công việc thì không phải mình là người nhận đâu, mà có nhiều người cũng có bằng như mình. Vì vậy nếu mình đòi giá cao quá, thì mình không nhận được việc đó. Đó là cái khôn của họ.”

Anh Kiệt nhận xét, “Đó là cơ chế thị trường thôi, mình không trách được. Mình không thể hợp nhau lại để giữ giá. Cơ chế thị trường cạnh tranh cũng là cái hay. Những người có khả năng dịch giỏi nhiều kinh nghiệm mà khách hàng muốn người đó dịch thì vẫn trả giá tiền cao. Còn người không khả năng vì muốn có việc tự xuống giá. Hoặc cũng có người dịch giỏi lấy giá rẻ vì cho rằng không nên ép giá bắt người ta trả cao. Nhưng có một điều là triển vọng ngành này thì tôi không thấy, nó đi xuống rất nhiều, giá thù lao nhìn chung đang rất thấp, cũng có thể quý vị khác cho rằng tôi quá cực đoan. Bên phía thông dịch tiếng Tây Ban Nha do có nhiều Thông Dịch Hữu Thệ quá, nên giá bên ngoài các công ty thông dịch trả, còn thấp hơn là làm nhân viên trong tòa nữa. Hồi xưa thông dịch tiếng Tây Ban Nha chưa nhiều thì người ta làm ở ngoài, còn bây giờ tất cả mọi người đều muốn vào trong tòa làm, lương cao hơn, đủ các quyền lợi.”


Thay lời kết



Qua những chia sẻ, những tâm tình của các Thông Dịch Viên tiếng Việt mà loạt bài này đã gửi đến độc giả đã phần nào giới thiệu được nhiều điều thú vị về công việc làm “cầu nối ngôn ngữ” này. Thông dịch (lời nói) và biên dịch (văn bản) là một ngành nghề đòi hỏi sự trau dồi không ngừng nghỉ của thông dịch viên, biên dịch viên, phải có đạo đức nghề nghiệp, phải trung thực. Đây là một công việc đòi hỏi nhiểu kĩ năng và kiến thức, chịu vô vàn áp lực, sức ép và căng thẳng cao độ của công việc thông dịch, từ những khái niệm mới, ngôn từ mới, truyền tải thông tin, phải đúng với lời nói gốc, văn bản gốc.

Đòi hỏi Thông Dịch Viên, Biên Dịch Viên những kiến thức sâu rộng, kiến thức ngôn ngữ vững vàng, không chỉ trau rồi ngoại ngữ mà mình đang sử dụng, mà còn phải trau rồi chính ngôn ngữ mẹ đẻ của mình, thì mới mong càng ngày càng nâng cao, hoàn thiện hơn khả năng thông dịch, biên dịch thì mới hy vọng trụ lâu trong nghề. Là một nghề có tính cạnh tranh cao và sự đào thải lớn, nên người làm nghề cần phải rất yêu công việc thì mới có thể gắn bó dài lâu.

Lời chia sẻ của anh Huỳnh Tuấn Kiệt xin mượn để làm lời kết cho bài viết này, “Tôi khuyên những ai thật sự thích ngành này thì hãy vào, tiền bạc có thể khi trước thì nhiều đó, nhưng bây giờ nhu cầu không nhiều (do số người Việt có thể nói rành Anh ngữ không cần trợ giúp ngôn ngữ sẽ càng ngày càng thêm đông) mà lại có quá nhiều thông dịch viên ra hành nghề, cạnh tranh hạ giá, thì từ từ đi xuống thôi. Trong 5 năm nay đã có khoảng 25 người đậu bằng Hữu Thệ và sẽ tiếp tục có thêm người thi đậu nữa, cho nên thị trường nghề thông dịch tiếng Việt không khả quan gì đâu.”


Băng Huyền
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 76
Posts: 13657
Has thanked: 12676 times
Have thanks: 10057 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Previous

Return to Phóng Sự - Khám Phá

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 5 guests