Welcome to Vietdethuong. Click here to register
Feed

70 năm Tình Ca trong tân nhạc Việt Nam

Read and learn ethnic origin Vietnamese | Hảy tìm hiểu và học hỏi nguồn gốc dân tộc việt

Re: 70 năm Tình Ca trong tân nhạc Việt Nam (1)

Postby Duong Nam Anh » November 14th, 2017, 12:04 pm

70 năm Tình Ca trong tân nhạc Việt Nam
Image

Lê Trạch Lựu



Trong những bài trước, chúng tôi đã trình bày về sự nở rộ của tân nhạc Việt Nam trong hai năm 1945-46. Tức là chúng ta đang trở lại với thời kỳ đầu, thời kỳ phát triển. Tuần này, chúng tôi xin tiếp tục với những tình khúc sáng tác sau năm 1946, tức là khi cuộc chiến đã bùng nổ. Trong số tác giả của những tình khúc bất hủ sáng tác trong thời gian này, có những người chỉ viết một hai bản rồi thôi. Có những người thì ngưng sáng tác sau khi chế độ cộng sản được thiết lập tại miền Bắc vào năm 1954. Và có những người sau thời điểm này vẫn tiếp tục sáng tác. Ðể tiện việc trình bày, cũng như để có sự liên tục nơi dòng nhạc của các nhạc sĩ, chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu các sáng tác theo thứ tự nói trên.

Image
Lê Trạch Lựu thời trẻ. nguồn Hà Đình Nguyên


Sau đây là bản “Em Tôi” của Lê Trạch Lựu, một trong những tác giả chỉ có một tác phẩm.

Em tôi ưa đứng nhìn trời xanh xanh.

Mang theo đôi mắt buồn vương giấc mơ.

Vu vơ đắm đuối, vương ngàn áng mây

Bao đêm thầm đếm trên trời đầy sao sáng.

Buồn vương man mác theo lời gió reo lời thơ

Trầm tư se sắt tơ lòng đắm theo đàn khóc

Bao nhiêu nước mắt chôn sầu đắng cho lời thơ,

Giờ này em hát câu chiều mơ

Bao giờ tôi về gần em

Cùng đến này trăng này sao kia nhé em,

Trăng sao dâng ý thơ, mây bay khắp trời,

Thuyền tình lung linh trong khói sương lam,

Ngày về xa quá người ơi

https://youtu.be/mHDBaWhkIFQ


Ðúng ra, sau “Em Tôi” Lê Trạch Lựu còn viết thêm một bản khác tựa đề là “Nhớ”. Nhưng vì tầm vóc của bản “Em Tôi”, đã chẳng có mấy người hát bản “Nhớ” khiến nó bị thất truyền. Người ta không được biết nhiều về tiểu sử của Lê Trạch Lựu, chỉ biết ông học nhạc tại Việt Nam, sáng tác hai ca khúc nói trên, rồi đi Pháp. Từ đó, không ai có tin tức gì về ông nữa. Nhưng ca khúc “Em Tôi” thì sống mãi trong lòng người yêu nhạc.

Image


Thời ấy, những năm cuối thập niên 1940, “Em Tôi” cùng với những bản như “Tiếng Hát Lênh Ðênh” của Lương Ngọc Châu từ Pháp, “Khúc Nhạc Chiều Mơ” của Ngọc Bích, “Trách Người Ði” của Ðan Trường, “Tiếc Thu” của Hoàng Dương, “Dứt Ðường Tơ” của Doãn Cảnh và Văn Thuỷ là những ca khúc được ưa chuộng nhất tại Hà Nội. Trong nền nhạc tình của Việt Nam, có lẽ khó kiếm được một bản thứ hai vừa buồn vừa thơ, vừa sầu vừa đẹp, vừa u uẩn vừa nhẹ nhàng trong sáng như “Em Tôi”. Dường như bao nhiêu tinh hoa trong tâm hồn, Lê Trạch Lựu đã một lần dốc cạn.

Nếu người đương thời biết rất ít về Lê Trạch Lựu, thì với Doãn Cảnh và Văn Thủy, đồng tác giả của bản “Dứt Ðường Tơ” họ còn biết ít hơn, nếu không muốn nói là không biết gì cả. “Dứt Ðường Tơ” là một tình khúc mà các ca sĩ nổi tiếng nhất ở Hà Nội thời bấy giờ như Ngọc Bảo, Quách Ðàm, Minh Ðỗ, Tâm Vấn, Thanh Hằng, Minh Hiếu đều thích hát. Nhưng hơn 50 năm sau, người ta vẫn không biết gì thêm về hai tác giả. Rất có thể, đó chính là một thái độ sống của một số nghệ sĩ giữa đời thường. Họ chỉ muốn làm cơn gió vô hình, một lần đem hương thơm đến cho đời rồi tan biến vào hư không.

Image
Lê Trạch Lựu và vợ Danica tại Pháp. ảnh: Trần Quang Hải

Khói mây chiều buồn vương theo gió

Sóng im ru hiu hắt lời thơ

Lòng lắng trôi theo hồn say mơ

Khúc mơ hồ vương vương lưu luyến

Mơ đến ngày đầy ánh huy hoàng

Lòng ơi, dứt đi đường tơ…

https://youtu.be/boTmGLkTuwc

HN

Chú thích của Trần Phương Thảo, từ trang web của Hà Ðình Nguyên


Tin tức mới nhất cho biết nhạc sĩ Lê Trạch Lựu đã qua đời tại Pháp ngày 6 tháng 2 năm 2015, hưởng thọ 84 tuổi. Sau đây là lời kể của tác giả về sự ra đời của bài nhạc bất hủ:

Nhạc sĩ kể: “Mùa hè năm 1946, hướng đạo sinh Hà Nội gồm nhiều đạo cả nam lẫn nữ tập trung ở ga Hàng Cỏ để đáp tàu đi dự trại hè tại biển Sầm Sơn (Thanh Hóa). Tôi bỗng để ý thấy trong đoàn có một cô gái xinh xinh, dáng người phong nhã và đặc biệt có đôi mắt tuyệt đẹp. Nếu bảo rằng có “tiếng sét ái tình” thì quả thật tôi đã bị “đánh một quả” đến choáng váng. Ðến nơi, đoàn tôi gặp may là được ở trong những biệt thự nhìn ra bờ biển của khu nghỉ mát do người Pháp vừa rút khỏi. Phía sau ngôi nhà bọn tôi ở có một giếng nước và không hiểu vô tình hay cố ý mà trưa nào tôi cũng thấy cô gái ấy ra giếng giặt áo. Lúc nào tôi cũng ngồi bên cửa sổ ngắm cô ấy. Thỉnh thoảng cô ấy ngước mắt nhìn về phía tôi, mỉm cười khiến tôi xuyến xao quá đỗi… Trở về Hà Nội, gần như ngay lập tức tôi đi tìm nhà cô ấy. Hóa ra chúng tôi ở khá gần nhau. Và ơn trời, tôi phát giác ra: thằng Mỹ đứa “đệ tử” vẫn đi theo tôi bấy lâu nay lại chính là em ruột của nàng. Qua Mỹ, tôi biết nàng tên là Phượng. Từ đó, mỗi chiều, tôi thường xuất hiện trước cổng nhà nàng với một lý do rất ư chính đáng: rủ chú Mỹ đi chơi. Và như hiểu được tình cảm của tôi, những buổi chiều nàng cũng thường ra hiên nhà hóng mát hoặc rũ tóc bên thềm. Tôi nảy ra ý định viết thư cho Phượng, nhưng nghĩ đến tình huống nàng cầm bức thư và… xé tan tành, hoặc quẳng xuống đất thì có mà… độn thổ ! Cách đơn giản nhất là nhờ chú Mỹ làm “giao liên”. Vậy là suốt 70 ngày, mỗi ngày một bức thư được Mỹ chuyển đến cô chị, nhưng tuyệt nhiên chẳng có hồi âm. Tôi nghi Mỹ “giếm” những bức thư đi, nó thề “bán sống, bán chết” đã chuyển rồi, còn tại sao không có thư trả lời thì “anh đi mà hỏi chị Phượng”. Tôi đau khổ, hoang mang…

Image
Tang lễ nhạc sĩ Lê Trạch Lựu – Paris, Jan. 07.2015. nguồn: imagemag.ru

Cho đến một chiều trước ngày “Toàn quốc kháng chiến” một tuần, Mỹ háo hức tìm tôi với bức thư hồi âm đầu tiên của nàng. Tôi run run mở bức thư có những con chữ tròn tròn, đều đều. Trong thư Phượng nói là cũng đã “để ý” tôi từ hôm gặp đầu tiên. Sở dĩ nàng không hồi âm là muốn thử xem tôi có phải là người đứng đắn không. Sau đó gia đình nàng tản cư về Hà Ðông. Hai hôm sau, tôi đi bộ từ Hà Nội đến thăm nàng. Ngạc nhiên trước “nhiệt tình” của tôi, bố mẹ nàng đã cho phép tôi đi chơi suốt một buổi dọc bờ sông Nhuệ (dưới sự giám sát của… Mỹ!). Ðó là một lần bên nhau duy nhất, một ngày hạnh phúc ngập tràn. Chỉ một điều khiến tôi ân hận đến mãi bây giờ là đã không dám cầm tay Phượng, dù chỉ một lần…

Rồi khói lửa chiến tranh, chúng tôi bặt tin nhau. Ba năm sau, tôi qua Pháp. Ở bên đó, trong những ngày tháng quay quắt nhớ về quê cũ nơi có thấp thoáng hình dáng Phượng, tôi đã sáng tác ca khúc Em tôi: “Em tôi hay đứng nhìn trời xanh xanh, mang theo đôi mắt buồn vương giấc mơ. Vu vơ đắm đuối theo ngàn áng mây. Bao đêm thầm đếm trên trời đầy sao sáng…”. Thế rồi tôi chép vào giấy, gửi về nước cho NXB Tinh Hoa. Ít lâu sau, Em tôi được hát trên cả 2 đài phát thanh Hà Nội và Sài Gòn. Lúc đó tôi vẫn còn đang ở bên Pháp, không cảm nhận được ở quê hương công chúng đón nhận Em tôi ra sao, nhưng qua thư từ trao đổi với bạn bè trong nước, Em tôi đã khá nổi tiếng. Và cũng qua bạn bè, tôi liên lạc được với Mỹ, cậu ấy thư cho tôi: “…chị Phượng đợi anh suốt mấy năm, mà anh vẫn bặt tin. Tưởng anh đã chết, chị để tang anh 3 năm (nhiều người đi hỏi, chị vẫn lắc đầu). Nhưng… hôm qua là ngày cưới của chị ấy, ba me thúc giục mà chị ấy đã 26 tuổi rồi…”. Muốn cho nàng yên phận với chồng con, từ đó tôi không còn liên lạc gì với quê nhà”.

Image


Lê Trạch Lựu rời quê hương năm 1951, và từ đó ông chưa một lần trở về. Ông tốt nghiệp ngành điện ảnh và truyền thông. Dạo đó có người bạn rủ ông về miền Nam Việt Nam hành nghề. Một hãng thông tấn của Pháp cũng đề nghị ông làm phóng viên thường trú tại Việt Nam, nhưng ông từ chối. Ông lập gia đình với Danica – một phụ nữ Pháp gốc Ba Lan…

Mãi đến 60 năm sau (cuối năm 2009), từ Canada ông bắt liên lạc được với một người bạn học cũ ở Hà Nội và ông này đã tìm ra số điện thoại của bà Phượng. Thế là ông gọi. Ðầu dây bên kia, từ Hà Nội, bà Phượng trả lời. “Tôi xưng tên, cô ấy cứ nhắc đi nhắc lại 3 lần: anh Lê Trạch Lựu hả? anh Lê Trạch Lựu hả? như không tin là có thật. Khi tôi xác nhận là tôi, cô ấy òa ra khóc…Sau những ân cần hỏi han, Phượng kể: Anh ấy đeo đẳng Phượng trong 4 năm trời. Phượng nói Phượng đã có người, anh ấy cứ đeo đẳng. Phượng kể thật với anh ấy chuyện Phượng và anh, anh ấy chịu là trong lòng Phượng có một người…”.

Tôi xin thành thật cám ơn Phượng về tình yêu của Phượng dành cho tôi, cả trong những ngày tháng đợi chờ, đau khổ… Rồi tôi hỏi: “Phượng còn giữ những bức thư không?” tôi muốn tìm hiểu lúc tôi 16 tuổi viết văn ra sao, chắc lủng củng lắm! Phượng bảo: “Em để vào một chiếc hộp chung với tập ảnh chụp hồi đó. Nó theo em đi tất cả mọi nơi, nhưng chồng em thấy em lúc nào cũng buồn, nói với em nên giấu nó vào một chỗ, lúc nào vui hãy mở ra. Thế là ông ấy bỏ vào đâu không rõ. Mấy năm sau ông ấy mất, tìm cái hộp khắp nơi mà không ra! Em nhớ anh viết dài… dài lắm. Hôm nọ muốn tìm cái hình anh ngày đó mà chẳng thấy. Tủi thân, em lại ngồi khóc, may mà con cháu bữa đó không có ở nhà…”.


TPT
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 75
Posts: 12971
Has thanked: 12458 times
Have thanks: 9921 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: 70 năm Tình Ca trong tân nhạc Việt Nam (1)

Postby Duong Nam Anh » November 14th, 2017, 12:06 pm

70 năm Tình Ca trong tân nhạc Việt Nam
Image


Lời giới thiệu: “70 năm Tình Ca trong tân nhạc Việt Nam” do Hoài Nam phụ trách và đã phát sóng trên đài phát thanh SBS ở Úc châu. Là một chương trình có sức hút mạnh mẽ đến thính giả và được lan truyền khắp nơi. Nhận thấy đây là một công trình biên soạn rất giá trị, nhạc sĩ Nam Lộc đã giúp chúng tôi liên lạc tác giả Hoài Nam và được phép tác giả đăng lại trên Trẻ. Xin trân trọng giới thiệu cùng quý độc giả.


Theo lời Hoài Nam – người biên soạn – đây chỉ là một chương trình giới thiệu tân nhạc, với mục đích chính là phục vụ nhu cầu thưởng thức của thính giả, tác giả tự xét không có tham vọng và cũng không đủ tư cách để đánh giá các tác phẩm và các tác giả như một nhà phê bình, và trong chủ đề chỉ chuyên về tình ca này, tác giả tạm gác qua lập trường chính trị cũng như cuộc sống cá nhân của từng người. Mời quý bạn đọc theo dõi và xin được lắng nghe tất cả ý kiến từ quý bạn đọc…

Phạm Duy Nhượng



Image
NS Phạm Duy-Nhượng


Vào những năm cuối thập niên 1940, trong khi người ta biết rất ít về Lê Trạch Lựu, tác giả bản “Em Tôi”, và hầu như không biết gì về Doãn Cảnh và Văn Thủy, đồng tác giả bản “Dứt Ðường Tơ”, thì lại được biết khá nhiều về Phạm Duy Nhượng, tác giả bản “Tà Áo Văn Quân”. Ông là em trai thạc-sĩ Phạm Duy Khiêm và là anh trai nhạc sĩ Phạm Duy. Ông từng đi dạy học, rồi làm ký giả cho một hãng thông tấn ngoại quốc. Ngoài ra, ông còn có công dịch lời hát cho một số tác phẩm của Phạm Duy sang tiếng Pháp để người ngoại quốc hiểu được nhạc Việt Nam. Thế nhưng, chẳng mấy người biết được mặt ông bởi ông có một cuộc sống rất kín đáo.

Phạm Duy Nhượng có hai tác phẩm được xuất bản là “Tà Áo Văn Quân” – một tình khúc, và “Chiều Ðô Thị” – một ca khúc châm-biếm mô tả khung cảnh và hoạt cảnh những thành phố. Nhưng theo lời kể lại của người đương thời, Phạm Duy Nhượng đã sáng tác ít nhất ba ca khúc, trong đó ca khúc đầu tay là bản “Say Thuốc Lào” chỉ được truyền miệng. Ðây là một ca khúc vui, sáng tác vào thời đầu của kháng chiến, nói về những cái tức cười trước cảnh người thành phố dời về thôn quê, qua câu chuyện tình không thành giữa một người đẹp và một chàng say thuốc lào.

“Yêu em như một chiếc ngai vàng, yêu em như ngàn tiếng tơ đàn, yêu em như ngàn lời thơ duyên, yêu em như một viên thuốc lào. Người đẹp tôi yêu, lấy chồng để phụ tình tôi, vì tôi say thuốc lào…”

Nếu có thực bản “Say Thuốc Lào” là của Phạm Duy Nhượng, thì so với bản “Tà Áo Văn-Quân” phải nói là hai thái-cực. Ông là nhạc-sĩ đầu tiên mượn chuyện tình Tư-Mã Tương-Như/Trác Văn-Quân của Trung-Hoa để viết một tình-khúc hoàn toàn Việt-Nam.

Image
“Tà Áo Văn-Quân”


Thời xưa, lúc còn hàn-vi, Tương-Như ôm đàn cảm-tác gảy khúc “Phụng Cầu Hoàng”, khiến nàng goá-phụ trẻ Văn-Quân mê-mẩn, bỏ lầu sang gác tía đang đêm leo tường đi theo. Sau này, Tương-Như có ý muốn lấy thiếp, Văn-Quân bèn làm khúc “Bạch Ðầu Ngâm”, Tương-Như nghe cảm-động bèn bỏ ý-định ấy đi. Ngày nay, qua bản “Tà Áo Văn-Quân” với nội-dung nửa thực nửa mộng, nửa tục nửa tiên, Phạm Duy-Nhượng đã gợi nhớ tới mối tình đam-mê và chung-thủy muôn thuở ấy, để rồi than-thở: “Ai trong chúng ta sẽ yêu nhau đến lúc bạc đầu?”

Có những chiều hoa, nồng nhạt say liên hoan

Bên những người hoa, ngạt ngào hương tóc phấn

Một chàng phiêu lãng, ôm đàn tới giữa đời

Ðàn hôn làn tóc, người đẹp tươi nét môi

Mộng vương tà áo

Nhạc giao tình chơi vơi!



Ta gửi về người ôi! mấy cung đàn Tư Mã xưa

Yêu đôi mắt huyền

Xinh như dáng thuyền

Ai nhẹ lay màn the thấp thoáng?

Nàng nhẹ đôi gót hài

Dừng bên mái ngoài

Văng vẳng tiếng ai cười

Như mộng đời xa xôi



Tư Mã chàng ơi, dừng đàn bên Văn Quân

Nâng phím hào hoa, kề làn môi giai nhân

Dựng nhà bên suối, cung đàn ấp má đào

Mộng chưa tàn khúc, Phượng Cầu lưu luyến nhau

Phượng ôi! đàn vắng

Tìm chim Hoàng nơi nào?

https://youtu.be/tstr8ZfILuU

Lê Hoàng-Long




Trong số những nhạc-sĩ chỉ một lần ôm đàn không thể không nhắc tới Lê Hoàng-Long. Người ta biết khá rõ về tiểu-sử của Lê Hoàng-Long, nhưng chẳng mấy ai hiểu được con người của ông cũng như thái-độ của ông ở đời và với đời. Ông sinh ra ở tỉnh Sơn-Tây, lưu-lạc tới Huế, và sau này vào Sài-Gòn sinh sống bằng nghề dạy vĩ-cầm. Ông chỉ sáng-tác một ca-khúc duy nhất, nhưng là ca-khúc để đời: “Gợi Giấc Mơ Xưa”.

Image
NS Lê Hoàng-Long

Xưa nay đã không ít nhạc-sĩ thở-than cho duyên-kiếp lỡ-làng, nhưng hình như chưa thấy một sự lỡ-làng nào buồn như trong bản nhạc của Lê Hoàng-Long. Không hiểu vì hình bóng nàng đã quá xa mờ, vì sóng sầu ngập lòng theo năm tháng khiến dòng sông Hương cũng phải buồn theo. Hay tại mưa gió tiêu-điều trên dòng sông đã khiến ông thêm sầu thảm. Hoặc vì ông biết mình chỉ có thể yêu một lần: “Xa em đời anh tắt nụ cười” cho nên ông đã dồn hết tinh-hoa vào tác-phẩm duy-nhất ấy để cống-hiến cho đời. Và cũng để đời chia sẻ với ông nỗi sầu trong khúc tơ vương.

Ngày mai lênh đênh trên sông Hương,

Theo gió mơ hồ hồn về đâu?

Sóng sầu dâng theo bao năm tháng,

ngóng về đường lối cũ tìm em!



Thương em thì thương rất nhiều mà duyên kiếp lỡ làng rồi

Xa em! lòng anh muốn nói bao lời gió buông lả lơi

Hình bóng đã quá xa mờ dần theo thời gian.

Kiếp sau xin chắp lời thề cùng sống bước lang thang.

Em ơi! tình duyên lỡ làng rồi còn đâu nữa mà chờ,

Anh đi lòng vương vấn lời thề nhớ kiếp sau chờ nhau

Tha hương lòng thương nhớ ngày nào cùng tắm nắng vườn đào.

Gió xuân sang anh buồn vì vắng bóng người yêu.

Rồi mai khi anh xa kinh đô

Em khóc cho tàn một mùa thơ

Nhớ người em nương theo cơn gió.

Ru hồn về dĩ vãng mộng mơ.



Thương em thì thương rất nhiều mà ván đã đóng thuyền rồi.

Ða đoan trời xanh cắt cánh lìa cành khiến chim lìa đôi

Chiều xuống mưa gió tiêu điều reo trên dòng Hương.

Tháng năm chưa xóa niềm sầu vì đứt khúc tơ vương.



Em ơi, đời đã lỡ hẹn thề thì đâu có ngày về.

Xa em đời anh tắt nụ cười héo hắt đôi làn môi

Ðêm đêm đèn le lói một mình ngồi ôm giấc mộng tình.

Kiếp sau đôi tim hòa chào đón ánh bình minh.

https://youtu.be/U67OboJ1858

Tu My




Trong cuộc đời
có những điều chúng ta muốn mãi mãi khắc ghi, có những điều chúng ta muốn quên đi vĩnh-viễn. Thế nhưng bên cạnh đó cũng có những quên lãng, những nhớ nhung ngoài ước muốn. Thường thấy nhất là những vấn-vương vô-tình, những nỗi nhớ bất chợt về một bóng hình nào đó đã khiến ta xao-xuyến, rung-động một thời. Có lẽ đó cũng chính là hoàn-cảnh và tâm-trạng của Tu My, tác-giả bản “Tan Tác”.

Tu My là ai? Cho tới giờ này tất cả những điều mọi người kể về ông vẫn chỉ là huyền-thoại. Một trong những huyền-thoại ấy nói rằng ông là một nhà giáo viết tác-phẩm duy nhất của mình trong một lúc hoài-cảm bi-luỵ, nhớ về một hình bóng giai-nhân đã ngoài tầm tay, kiếp sau họa gặp kiếp này đành thôi.

Mây bao la trời đen u tối

Ðêm đông trường lữ khách bâng khuâng

Ngóng về phương xa chờ tin nhạn…

nhưng nhạn nào có biết nơi nao mà chờ,

Nhạn còn véo von bay cao bay xa tít…

chẳng có hẹn ngày về tìm ai nơi nao



Nhạn còn say mê những bông hồng tươi thắm

nô đùa cùng ngàn cành liễu lả lơi như gợi tình Xuân.

Nhạn còn mải bắt bướm vàng xinh xinh bay lướt nhẹ nhịp nhàng bên ngàn suối trong . . .

Bây giờ chim đã bạt ngàn khôn tìm . .

Cách sông cách núi muôn trùng

gió ơi, gió đưa chim về cùng ta kẻo ta mong . . .

gió im gió chẳng trả lời . . .

Chim hỡi hận lòng quyết gởi mây bay kiếp sau hẹn gặp,

kiếp này đành thôi . . .

https://youtu.be/AltPQClaREI

Võ Đức-Phấn



Quay vào trong Nam, việc sáng-tác tình-ca trong thời-gian này không đáng kể. Không phải vì miền Nam không có nhân-tài, mà vì hai nguyên-nhân khách-quan sau đây. Thứ nhất, các nhạc-sĩ trong Nam không tụ-họp thành từng nhóm như ở Hà-Nội, Nam-Ðịnh, Hải-Phòng ngoài miền Bắc, hoặc ở Huế, Hội-An ở miền Trung, nên đã không có dịp sinh-hoạt, trao đổi kinh-nghiệm và tạo ra một không-khí sôi-nổi cho công việc sáng-tác. Nguyên-nhân thứ hai, theo chúng tôi quan-trọng hơn, là vì cuộc kháng-chiến chống Pháp ở miền Nam nổ ra sớm hơn ở miền Bắc hơn một năm trời đã thu hút biết bao nhân-tài trong nền tân-nhạc. Những nhân-tài ấy, ngoài Nguyễn Mỹ Ca mà chúng tôi đã nhắc tới cùng với bản “Dạ-Khúc” bất-hủ còn có Lê Trực, tác-giả bản “Tiếng Còi Trong Sương Ðêm”; Hiếu-Nghĩa, tác-giả hai ca-khúc “Chàng Ði Theo Nước” và “Ông Lái Ðò”; Võ Hoà-Thanh, tác-giả bản “Tình Nước” v.v.

Image
Bìa nhạc-phẩm “Chàng Đi Theo Nước”


Tạm gạt bỏ yếu-tố chính-trị, tức là việc lý-tưởng cao đẹp lúc ban đầu của các nhạc-sĩ nói trên về sau đã trở thành niềm cay-đắng cho cả một thế-hệ, chúng ta phải nhìn nhận “Tiếng Còi Trong Sương Ðêm” và “Ông Lái Ðò” là hai trong những ca-khúc bất-hủ của nền tân-nhạc trong Nam. Nếu không có cuộc chiến, hoặc các nhạc-sĩ nói trên không sớm bỏ mình trong những ngày đầu khói lửa, chắc hẳn nền tân-nhạc miền Nam trong giai-đoạn ấy đã có thêm nhiều tình-khúc bất-hủ chứ không phải chỉ có một “Dạ-Khúc” của Nguyễn Mỹ Ca mà thôi. Lê Trực viết trong “Tiếng Còi Trong Sương Ðêm”: “Thương cho chồng mấy dặm sơn-khê, khi ra đi có hứa Thu nay về”. Hiếu-Nghĩa viết trong bản “Ông Lái Ðò”: “Họ đi rồi ông thấy buồn ảo-não, vì họ qua bên ấy một lần thôi.” Ðể rồi chính hai nhạc-sĩ, cùng với Nguyễn Mỹ Ca, Võ Hoà-Thanh cũng ra đi không bao giờ trở lại…

Trở lại với Sài-Gòn hoa-lệ, hòn ngọc Viễn-Ðông, trong số những sáng-tác hiếm-hoi vào thời ấy, nổi bật một bản nhạc tình thật dễ thương. Ðó là bản “Cùng Một Kiếp Hoa”, sáng-tác duy nhất của Võ Ðức-Phấn. Nội-dung bài hát nói về một tuyệt-thế giai-nhân và sánh nàng với bông hoa mới nở cùng đàn bướm nhởn-nhơ. Như nhiều người Sài-Gòn năm xưa còn nhớ, nhạc-sĩ Võ Ðức-Thu chính là cây cổ-thụ của nền tân-nhạc trong Nam. Còn Võ Ðức-Tuyết, bào-đệ của ông, một nhạc-sĩ dương-cầm nổi tiếng và một nhạc-trưởng uy-tín của đài phát-thanh Pháp-Á. Vì thế, khi bản “Cùng Một Kiếp Hoa” của Võ Ðức-Phấn được phổ-biến tại Sài-Gòn mà không ai được biết con người thật của tác-giả, đã có nhiều người nói rằng ông là em ruột của Võ Ðức-Thu, anh ruột của Võ Ðức-Tuyết. Thậm chí một số người còn viện-dẫn thể-điệu cha-cha và âm-hưởng Tây-phương trong bản “Cùng Một Kiếp Hoa” để quả-quyết đó là ba anh em một nhà. Nhưng có điều khó hiểu là trong suốt mấy chục năm bản nhạc này được phổ-biến và ưa chuộng tại miền Nam, đã không ai chịu hỏi thẳng hai nhạc-sĩ Võ Ðức-Thu và Võ Ðức-Tuyết về việc này. Ðể rồi tới nay, khi cả ba ông đã hoá người thiên-cổ, mọi người cứ tiếp tục thắc-mắc. Người ta không có dịp hỏi, hay đã hỏi nhưng vẫn muốn giữ bí-mật về tác-giả của ca-khúc độc-đáo này:

Trông em xinh xinh mắt tình tình

Ðôi môi tươi tươi má hồng hồng

Mái tóc phất phới bay như gió đưa làn sóng

Ðôi mi cong cong sắc huyền huyền



Tay em bon bon thoáng nhìn đời

Mắt thấy ướt luôn như đắm lệ từ lâu

Trông em đi tha thướt dường nào

Ðôi khi em mỉm cười vườn hoa kia chớm nở



Lả lướt phất phơi tà áo dáng đi thêm dịu dàng tựa cành hoa trước gió

Nhìn hoa mới nở màu hoa thắm tươi

nhởn nhơ nhởn nhơ đàn bướm

Nhị hoa trắng trong đàn bướm mê say đến gần bên hoa



Cành hoa đã mở nhìn hoa đắm say đổi trao biết bao lời hứa

Lòng hoa chan chứa hương xuân thơ ngây trao tình đưa duyên

Lời hoa tha thiết trao lời cùng bướm cận kề nhụy hoa



Tình hoa đang nở hương sắc đương duyên đời hoa ngây thơ

Nhụy hoa đã rữa màu hoa úa say tìm thấy đâu con bướm vàng

Còn duyên đưa đón khi hoa đương xuân đến chiều rơi hoa?

https://youtu.be/lnkxhPZyWGc



Hoài Nam
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership8 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 75
Posts: 12971
Has thanked: 12458 times
Have thanks: 9921 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: September 18th, 2017, 5:42 am
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Previous

Return to History & Culture Of VietNam | Lịch Sử & Văn Hóa Việt Nam

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 3 guests